Ważne linki
-
Ułatwienia dostępu
Opcje dostępności
- A Domyślna wielkość czcionki
- A+ Większa wielkość czcionki
- A++ Największa wielkość czcionki
- Wysoki kontrast
- Zwiększenie odstępu pomiędzy znakami
- Zwiększenie odstępu pomiędzy wyrazami
- Zwiększenie interlinii
- Wymuszenie podkreślenia linków
- Wymuszenie zatrzymanie rotatorów
- b-link sterowanie komputera za pomocą mrugnięć powiekami
Menu na urządzeniach mobilnych
- Załatw sprawę
- Komunikaty
- Apteki
- Powiatowy Organizator Sportu
- Transport publiczny
- Ochrona ludności
- Aktualności
- Aplikacja "Gdzie się ukryć"
- OL i OC
- Regionalny System Ostrzegania
- Poradnik Bezpieczeństwa
- ABC Bezpieczeństwa
- Burze i nawałnice
- Wichury
- Powódź
- Upały
- Zima
- Bezpieczny wypoczynek
- Pożar
- Zatrucie czadem
- Bezpieczne fajerwerki
- Katastrofa budowlana
- Skażenie substancją toksyczną
- Zagrożenie terrorystyczne
- Alarm bombowy
- Niebezpieczna przesyłka
- Niewypały, wybuchy
- Pierwsza pomoc
- Zatrucie substancjami psychoaktywnymi
- Alarmowanie i ostrzeganie
- Cyberbezpieczeństwo
- Ważne informacje
- Transmisje obrad
- RODO
- Wydziały
- Wydział Organizacyjny
- Pobierz wniosek - sprowadzanie zwłok
- Stowarzyszenia zwykłe
- Kluby sportowe, fundacje
- Ewidencja stowarzyszeń zwykłych, stowarzyszeń KRS, fundacji, klubów sportowych i uczniowskich klubów sportowych
- Oświadczenia dla stowarzyszeń i fundacji dot. przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu
- Centrum Zarządzania Kryzysowego
- Czym zajmuje się wydział?
- Wydział Finansowy
- Wydział Gospodarki gruntami Geodezji i Kartografii
- Wydział Oświaty, Zdrowia, Kultury i Sportu
- Wydział Rolnictwa, Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
- Wydział ds. Funduszy Zewnętrznych i Promocji
- Strategia Obszaru Prowadzenia Polityki Terytorialnej Wąbrzeźna
- Strategia Obszaru Rozwoju Gospodarczego Powiatu Wąbrzeskiego
- Strategia Rozwoju Powiatu Wąbrzeskiego na lata 2013-2020
- Krajowy Plan Odbudowy i Zwiększanie Odporności
- Fundusz Dróg Samorządowych
- Remont drogi powiatowej Wąbrzeźno-Lembarg
- Przebudowa drogi powiatowej Czaple-Ryńsk
- Remont drogi powiatowej Ryńsk-Sierakowo
- Przebudowa drogi powiatowej Rywałd-Dębowa Łąka
- Budowa odcinka drogi powiatowej Zieleń-Wielkie Radowiska
- Przebudowa drogi powiatowej Wiewiórki - Nowa Wieś Królewska
- Przebudowa drogi powiatowej Dębowa Łąka-Wielkie Radowiska
- Rządowy Fundusz Rozwoju Dróg
- Przebudowa drogi powiatowej Czaple-Ryńsk
- Przebudowa przejścia dla pieszych w ciągu drogi powiatowej Niedźwiedź - Tokary
- Przebudowa przejścia dla pieszych w ciągu drogi powiatowej Zieleń - Wielkie Radowiska
- Przebudowa drogi powiatowej Wielkie Pułkowo - Łobdowo
- Przebudowa drogi powiatowej Książki - Kruszyny
- Remont drogi powiatowej nr 1726C Niedźwiedź-Tokary
- Przebudowa drogi powiatowej nr 1701C Działowo-Stanisławki
- Remont nawierzchni drogi powiatowej nr 1708C Stanisławki-Jarantowice
- Przebudowa drogi powiatowej nr 1424C Rywałd-Dębowa Łąka
- Przebudowa drogi powiatowej nr 1703C Błędowo-Płużnica od km 6+170 do km 7+160 m. Płużnica
- Rządowy Fundusz Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych
- Pozostałe realizacje
- Bieżące remonty obiektów użyteczności publicznej
- Środowiskowy Dom Samopomocy w Bliźnie
- Środowiskowy Dom Samopomocy we Wroniu
- Kompleksowe działania z zakresu promocji zdrowia i profilaktyki chorób
- Partnerstwo 6 JST n rzecz wdrażania wysokiej jakości usług administracyjnych
- Partnerstwo na rzecz wykorzystania możliwości platformy EPUAP
- Staże zawodowe dla uczniów ZSZ i ZS we Wroniu
- Remonty w Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej
- Remont placu przy Zespole Szkół we Wroniu
- Remont placu przy ZSO w Wąbrzeźnie
- Współpraca z gminami
- Przebudowa drogi powiatowej Książki - Brudzawki
- Przebudowa drogi powiatowej Katarzynki - Wronie
- Przebudowa drogi powiatowej Wąbrzeźno - Książki
- Przebudowa drogi powiatowej nr 1701C Działowo - Stanisławki
- Rządowy Program Odbudowy Zabytków
- Fundusze Europejskie 2021-2027
- EFS +
- Zdrowy i aktywny urzędnik w Powiecie Wąbrzeskim
- Podniesienie efektywności i jakości kształcenia zawodowego w Zespole Szkół w Wąbrzeźnie
- Podniesienie jakości kształcenia ogólnego w Zespole Szkół Ogólnokształcących w Wąbrzeźnie
- Klub seniora "Zawsze aktywni"
- Utworzenie i prowadzenie klubu młodzieżowego "MAM MOC"
- Podniesienie jakości kształcenia ogólnego w Zespole Szkół Ogólnokształcących w Wąbrzeźnie II
- Podniesienie efektywności i jakości kształcenia zawodowego w Zespole Szkół w Wąbrzeźnie II
- Klub młodzieżowy MAM MOC 2.0
- EFFR
- EFS +
- Fundusze Europejskie 2014-2020
- RPO WK-P 2014-2020
- Termomodernizacja budynków użyteczności publicznej powiatu wąbrzeskiego
- Termomodernizacja budynków użyteczności publicznej
- Przebudowa drogi powiatowej nr 1723 C Wałycz - Wałyczyk
- Staże zawodowe dla uczniów ZSZ i ZS we Wroniu
- Zdobądź dotację na założenie firmy i zaplanuj własną ścieżkę kariery
- Dziś nauka jutro praca II
- Utworzenie placówki Opiekuńczo-Wychowawczej dla 14 dzieci
- Przez naukę do sukcesu II
- Rozbudowa i wyposażenie w bazę dydaktyczną ZSZ
- Modernizacja i wyposażenie pracowni zawodowych
- Przebudowa drogi powiatowej Wałycz-Wałyczyk
- Dziś nauka jutro praca III
- Dziś nauka jutro praca IV
- Dziś nauka jutro praca V
- Przez naukę do sukcesu III
- Rodzina w Centrum
- Rodzina w Centrum 2
- Przez naukę do sukcesu IV
- PROW 2014-2020
- RPO WK-P 2014-2020
- Fundusze Europejskie 2007-2013
- Program Operacyjny Kapitał Ludzki
- Przez naukę do sukcesu
- Program indywidualizacji procesu nauczania i wychowania uczniów klas I-III
- Jestem uczniem - będę pracownikiem II
- Jestem uczniem - będę pracownikiem
- Dziś uczeń - jutro pracownik
- Dziś nauka - jutro praca
- Podniesienie atrakcyjności i jakości szkolnictwa zawodowego w roku 2008/2009
- Poprawa wykształcenia i wzrost kompetencji uczniów szkół zawodowych
- Nauczyciel uczący się - lata 2008-2009
- Regionalny Program Operacyjny Województwa Kujawsko-Pomorskiego 2007-2013
- Program Operacyjny Kapitał Ludzki
- Fundusze Europejskie 2004-2006
- Program Polska Cyfrowa 2014-2020
- Fundusze Europejskie na Rozwój Cyfrowy 2021-2027 (FERC)
- Infostrada Kujaw i Pomorza 3.0
- Wydział Organizacyjny
- Wydział Komunikacji
- Wydział Administracji Budowlanej i Architektury
- Wydział Administracyjno-Gospodarczy
- Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej
- Powiatowy Rzecznik Konsumentów
- Geodeta Powiatowy
- Zespół ds. Ochrony Informacji Niejawnych
- Stanowisko ds. Archiwum Zakładowego
- Sprawy Bezpieczeństwa i Higieny Pracy i PPOŻ
- Inspektor Ochrony Danych
- Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności
- Publiczny Transport Zbiorowy
- Nieodpłatna pomoc prawna
- Powiat
- Projekty i inwestycje
- Turystyka
- PCPR
- Aktualności PCPR
- Piecza zastępcza
- Pomoc instytucjonalna
- Przeciwdziałanie przemocy domowej
- Pomoc dla osób z niepełnosprawnościami
- Projekty
- Programy i strategie
- Współpraca z NGO's
- Ochrona danych osobowych
- Programy Rządowe
- Rządowy Program "Dofinansowanie wynagrodzeń pracowników jednostek organizacyjnych pomocy społecznej w postaci dodatku motywacyjnego na lata 2024-2027"
- Rządowy Program "Dofinansowanie wynagrodzeń rodzin zastępczych zawodowych i prowadzących rodzinne domy dziecka na lata 2024-2027"
- Rządowy Program "Dofinansowanie wynagrodzeń pracowników jednostek wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej na lata 2024-2027"
- „Opieka wytchnieniowa ” dla Jednostek Samorządu Terytorialnego – edycja 2026
- Rządowy Program wsparcie powiatu w organizacji i tworzeniu rodzinnych form pieczy zastępczej w 2025.
Aktualności - rok 2026
Las do góry nogami. Poznajmy niezwykły świat nietoperzy
Sierpień i wrzesień to szczególny czas dla miłośników nocnej przyrody. W związku z Międzynarodową Nocą Nietoperzy, Lasy Państwowe po raz trzeci organizują ogólnopolską akcję edukacyjno-informacyjną „Las do góry nogami”. Jej celem jest przybliżenie biologii krajowych gatunków nietoperzy, przełamanie związanych z nimi stereotypów oraz pokazanie, w jaki sposób leśnicy chronią te niezwykłe ssaki.
Międzynarodowa Noc Nietoperzy przypada w tym roku w nocy z 29 na 30 sierpnia. Wydarzenia organizowane przez jednostki Lasów Państwowych mogą odbywać się od 15 sierpnia do 13 września 2026 roku. W różnych częściach kraju zaplanowano wieczorne spacery, wykłady, warsztaty, zajęcia terenowe i spotkania z chiropterologami – specjalistami zajmującymi się badaniem nietoperzy. Uczestnicy niektórych wydarzeń będą mogli obserwować nocne wyloty tych zwierząt oraz usłyszeć ich sygnały echolokacyjne przetworzone przez specjalistyczne detektory.
Jedyny ssak, który lata
Nietoperze są jedynymi ssakami zdolnymi do aktywnego lotu. Ich skrzydła powstały z przekształconych kończyn przednich – błona lotna jest rozpięta na silnie wydłużonych palcach, sięga wzdłuż boków ciała aż do kończyn tylnych. Nietoperze mają ciało pokryte futrem, rodzą żywe młode i karmią je mlekiem.
W Polsce stwierdzono występowanie 28 gatunków nietoperzy. Wszystkie są objęte ochroną. Wśród nich znajdują się m.in. karlik malutki, mroczek późny, borowiec wielki, gacek brunatny, nocek rudy, nocek duży, mopek zachodni i podkowiec mały.
Krajowe nietoperze żywią się owadami. Polują na komary, meszki, muchówki, ćmy i chrząszcze, w tym również na owady mogące powodować szkody w drzewostanach. W ciągu jednej nocy nietoperz może schwytać ogromną liczbę drobnych owadów. Dzięki temu nietoperze uczestniczą w naturalnym regulowaniu ich liczebności i wspierają biologiczną stabilność ekosystemów leśnych.
Echolokacja
Nietoperze widzą, jednak podczas nocnych lotów wykorzystują przede wszystkim echolokację. Wysyłają ultradźwięki, które odbijają się od przeszkód oraz potencjalnych ofiar. Powracające echo pozwala im określić położenie, odległość, wielkość, a nawet kierunek poruszania się obiektu.
Dzięki tej zdolności nietoperze doskonale poruszają się między drzewami i precyzyjnie omijają przeszkody. Opowieści o nietoperzach wplątujących się we włosy są więc jednym z najbardziej rozpowszechnionych mitów. Jeżeli nietoperz przelatuje blisko człowieka, najprawdopodobniej poluje na krążące w pobliżu owady.
Nieprawdziwe jest również przekonanie, że krajowe nietoperze żywią się krwią. Wszystkie gatunki występujące w Polsce są owadożerne. Nie polują na ludzi i nie są wobec nich agresywne. Jak każde dzikie zwierzę mogą jednak próbować się bronić, jeżeli zostaną schwytane, dlatego nie należy ich dotykać.
Las zapewnia schronienie, pokarm i bezpieczne trasy przelotu
Nietoperze nie budują gniazd ani samodzielnie nie tworzą kryjówek. Wykorzystują dziuple, pęknięcia pni, przestrzenie pod odstającą korą, szczeliny skalne, jaskinie, piwnice, bunkry, strychy i wieże. Korzystają również ze specjalnie dla nich przygotowanych skrzynek i innych sztucznych schronień.
Dla gatunków leśnych, takich jak mopek zachodni, szczególne znaczenie mają stare, zamierające i martwe drzewa. Mopek chętnie ukrywa się w wąskich szczelinach oraz pod odstającą korą i może wielokrotnie zmieniać kryjówki w ciągu sezonu. Ochrona tego gatunku wymaga więc zachowania całej sieci odpowiednich drzew, a nie tylko pojedynczej dziupli.
Równie ważne są śródleśne zbiorniki wodne, polany, skraje drzewostanów, aleje i zadrzewienia łączące większe kompleksy leśne. Są one dla nietoperzy żerowiskami, punktami orientacyjnymi oraz bezpiecznymi trasami przemieszczania się.
Leśnicy zachowują drzewa dziuplaste, fragmenty starodrzewów i biogrupy pozostawiane do naturalnego rozpadu. Dbają także o zróżnicowanie gatunkowe i wiekowe drzewostanów oraz o obecność martwego drewna. Tam, gdzie brakuje naturalnych kryjówek, montowane są specjalne schrony. Skrzynki dla nietoperzy mają zazwyczaj wąski wlot od dołu i szczelinowe wnętrze imitujące pęknięcie pnia lub przestrzeń pod korą. Są jednak rozwiązaniem uzupełniającym – nie zastąpią naturalnych kryjówek występujących w starych drzewach.
Zima to szczególnie trudny okres
Ponieważ zimą brakuje aktywnych owadów, nietoperze zapadają w hibernację. Obniża się wówczas temperatura ich ciała, zwalnia oddech i praca serca, a organizm korzysta z zapasów tłuszczu zgromadzonych jesienią.
Każde niepotrzebne wybudzenie wiąże się ze znacznym wydatkiem energii. Nietoperz potrzebuje jej m.in. do ponownego podniesienia temperatury ciała. Jeżeli zostanie zbudzony kilka razy, może zużyć zapasy potrzebne do przetrwania zimy. Dlatego nie należy wchodzić do zimowisk, hałasować, oświetlać zwierząt ani próbować ich dotykać.
Lasy Państwowe zabezpieczają jaskinie, stare sztolnie, bunkry i inne podziemne obiekty. Adaptowane są również piwnice, ziemianki i nieużywane elementy infrastruktury. Odpowiednie zamknięcie chroni nietoperze przed niepokojeniem, jednocześnie pozostawiając im możliwość swobodnego przelotu.
Przykładem działań prowadzonych na terenie Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Toruniu jest projekt Nadleśnictwa Rytel, w ramach którego przystosowano trzy ziemianki do potrzeb hibernujących nietoperzy. Obiekty wyposażono w panele hibernacyjne, ściany z cegły dziurawki oraz zbiorniki pomagające utrzymać odpowiednią wilgotność. W Nadleśnictwie Solec Kujawski na zimowe schronienia adaptowano natomiast wybrane studzienki inspekcyjne nieużywanego rurociągu. W otoczeniu obiektów umieszczono także schrony drewniane i trocinobetonowe oraz elementy edukacyjne.
Od budek do specjalnych wież dla nietoperzy
Ochrona nietoperzy prowadzona przez Lasy Państwowe obejmuje nie tylko lokalne przedsięwzięcia, ale również duże projekty krajowe i międzynarodowe.
Jednym z najważniejszych jest realizowany w latach 2021–2026 projekt „LIFE Podkowiec Plus: powrót do lasu – ochrona siedlisk rozrodczych nietoperzy w ujęciu całościowym”. Działania prowadzone są równocześnie w Polsce, Czechach, Słowacji i Rumunii. W Polsce partnerami projektu są Polskie Towarzystwo Przyjaciół Przyrody „pro Natura” oraz Lasy Państwowe – dziesięć nadleśnictw i cztery regionalne dyrekcje.
Projekt koncentruje się szczególnie na ochronie podkowca małego, nocka orzęsionego i nocka dużego. Powstają w jego ramach specjalne wieże, leśne chatki, schronienia przejściowe i zimowiska. Zaplanowano m.in. budowę dziesięciu około piętnastometrowych wież, w których występują strefy o zróżnicowanej temperaturze. Dzięki temu nietoperze mogą wybierać warunki najbardziej odpowiednie do pogody, pory dnia i etapu rozrodu. Towarzyszyć im ma sieć stu mniejszych leśnych chatek.
Kolejnym przedsięwzięciem jest realizowany w latach 2025–2029 projekt „Nocne życie lasu”, dotyczący ochrony mopka zachodniego i włochatki – niewielkiej leśnej sowy. Obejmuje on inwentaryzacje, badania rozmieszczenia i liczebności, rozpoznawanie zagrożeń, montaż schronów, dostosowywanie infrastruktury leśnej oraz monitoring skuteczności podjętych działań. Ważną częścią projektu są warsztaty dla uczniów, mieszkańców, specjalistów i pracowników instytucji odpowiedzialnych za ochronę przyrody.
Ciemność także jest potrzebna przyrodzie
Jednym z coraz poważniejszych zagrożeń dla nietoperzy jest nadmierne oświetlenie. Światło skierowane bezpośrednio na wlot do kryjówki może opóźniać wyjście zwierząt na żer, skracać czas dostępny na zdobywanie pokarmu i zwiększać ryzyko ataku drapieżników.
Ochrona kolonii nie kończy się zatem na zachowaniu samego strychu, piwnicy czy dziupli. Potrzebne są również nieoświetlone wloty, ciemne trasy przelotu, zadrzewienia, odpowiednie żerowiska i dostęp do wody.
Każdy może pomóc nietoperzom, ograniczając zbędne oświetlenie, zachowując stare drzewa i zadrzewienia oraz odpowiedzialnie planując remonty budynków. Jeżeli na strychu lub w szczelinach elewacji występują nietoperze, termin i sposób prowadzenia prac powinny zostać wcześniej skonsultowane ze specjalistą. Nie wolno samodzielnie zamykać wlotów ani usuwać kolonii.
Co zrobić, gdy nietoperz wleci do mieszkania?
Przede wszystkim należy zachować spokój, zamknąć drzwi do pozostałych pomieszczeń, szeroko otworzyć okno, zgasić światło i umożliwić zwierzęciu samodzielny wylot. Nie należy go gonić, strącać ani chwytać gołymi rękami.
Jeżeli nietoperz usiądzie na ścianie lub firance, można nakryć go pudełkiem i wsunąć pod spód sztywny karton, unikając bezpośredniego kontaktu. Osłabione, ranne albo znalezione zimą zwierzę wymaga pomocy specjalisty. W przypadku ugryzienia lub zadrapania ranę należy dokładnie umyć wodą z mydłem i niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.
Akcja „Las do góry nogami” przypomina, że nocny las nie jest pusty ani uśpiony. Kiedy kończy się aktywność wielu dziennych gatunków, swoją „drugą zmianę” rozpoczynają nietoperze, sowy, ćmy i liczne inne organizmy. Poznanie tego świata jest pierwszym krokiem do jego skutecznej ochrony.
Honorata Galczewska
Rzecznik prasowy
RDLP w Toruniu
Fot. Kolonia rozrodcza nocka dużego Myotis myotis_Fot. Marcin Dziubak Nadleśnictwo Gryfino
Fot. Borowce wielkie Nyctalus noctula w walcowej skrzynce_fot. Marcin Dziubak Nadleśnictwo Gryfino
Metryka
- Autor Honorata Galczewska Rzecznik prasowy RDLP w Toruniu
- Data 2026-08-24



