Starostwo Powiatowe w Wąbrzeźnie

Treść Strony

Europejski Dzień Wiedzy o Antybiotykach 18 listopada 2019 roku

antybiotyki_0.jpg?itok=0sZEuywh&c=6d4e7db63a5dcebe5ad3416f9467acdd

Już po raz dwunasty, 18 listopada Europa obchodzi Dzień Wiedzy o Antybiotykach (EDWA). Został on ustanowiony w 2008 roku przez Komisję Europejską na wniosek Europejskiego Centrum Zapobiegania i Kontroli Chorób.

W 2019 r. głównym tematem Europejskiego Dnia Wiedzy o Antybiotykach, w dalszym ciągu będzie propagowanie racjonalnego stosowania antybiotyków zarówno wśród społeczeństwa jak i profesjonalistów medycznych.

Celem Europejskiego Dnia Wiedzy o Antybiotykach jest zwrócenie uwagi i podniesienie świadomości zarówno społeczeństwa, polityków jak i profesjonalistów medycznych na temat niezwykle groźnego zjawiska w obszarze zdrowia publicznego, jakim jest narastająca i szybko rozprzestrzeniająca się oporność na antybiotyki wśród drobnoustrojów wywołujących najważniejsze i najpowszechniejsze zakażenia u człowieka. Konsekwencją tego zjawiska jest ograniczenie możliwości skutecznego leczenia infekcji, a więc zwiększająca się zachorowalność i śmiertelność z powodu zakażeń. Narastająca oporność jest tym bardziej niebezpieczna, bowiem jednocześnie zmniejszyło się zainteresowanie firm farmaceutycznych poszukiwaniem nowych leków przeciwdrobnoustrojowych. W ostatnich dwudziestu latach wprowadzono jedynie dwa nowe antybiotyki i to o bardzo wąskich wskazaniach. Dlatego jedynym wyjściem na dzień bieżący jest racjonalna antybiotykoterapia i stosowanie antybiotyków jedynie tam, gdzie mogą one naprawdę przynieść korzyść.

NA CZYM POLEGA PROBLEM

Bakterie oporne na antybiotyki są stałym problemem występującym w szpitalach w całej Europie.

  • Występowanie bakterii opornych na antybiotyki stało się codziennym problemem szpitali w całej Europie.
  • Niewłaściwe stosowanie antybiotyków może powodować infekcję bądź kolonizację pacjentów bakteriami opornymi na antybiotyki, takimi jak: Staphylococcus aureus (MRSA) opornymi na meticylinę, enterokokami (VRE) wankomycynoopornymi oraz wieloopornymi pałeczkami Gram-ujemnymi.
  • Niewłaściwe stosowanie antybiotyków wiąże się z podwyższoną częstością pojawiania się zakażeń Clostridium difficile.
  • Występowanie, selekcja oraz rozprzestrzenianie opornych bakterii stanowi zagrożenie bezpieczeństwa pacjentów w szpitalach:
    • Zakażenia wywołane bakteriami opornymi na antybiotyki powodują wzrost zachorowalności i śmiertelności pacjentów jak również wydłużenie okresu hospitalizacji.
    • Oporność na antybiotyki często prowadzi do opóźnienia włączania właściwej terapii antybiotykowej.
    • Niewłaściwa bądź opóźniona terapia antybiotykowa u pacjentów z ciężkimi zakażeniami wiąże się z gorszymi wynikami leczenia oraz niejednokrotnie śmiercią pacjenta.
    • Liczba antybiotyków będących w badaniach klinicznych jest niewielka i, jeśli oporność na antybiotyki będzie nadal wzrastać, nie będzie antybiotyków gwarantujących efektywną terapię.


W jaki sposób stosowanie antybiotyków wiąże się z powyższym problemem?

  • Pacjenci hospitalizowani z dużym prawdopodobieństwem zostaną poddani terapii antybiotykowej, która w 50% przypadków może być nieskuteczna.
  • Niewłaściwe stosowanie antybiotyków w szpitalach jest jednym z głównych czynników, powodujących powstawanie oporności na antybiotyki.
  • Niewłaściwe stosowanie antybiotyków może przejawiać się w następujących działalniach:
    • Gdy antybiotyki przepisywane są na wyrost;
    • Gdy terapia antybiotykowa włączana jest zbyt późno u poważnie chorych pacjentów;
    • Gdy spektrum terapii antybiotykowej jest zbyt wąskie bądź zbyt szerokie;
    • Gdy dawka antybiotyku jest zbyt niska bądź zbyt wysoka w porównaniu z dawką właściwą dla danego pacjenta;
    • Gdy trwanie terapii antybiotykowej jest zbyt krótkie bądź zbyt długie;
    • Gdy terapia antybiotykowa nie zmienia się na celowaną wraz z dostępnością wyniku badania mikrobiologicznego.

DLACZEGO NALEŻY PROPAGOWAĆ ROZWAŻNE STOSOWANIE ANTYBIOTYKÓW

  • Rozważne stosowanie antybiotyków może zapobiegać występowaniu oraz selekcji bakterii opornych na antybiotyki.
  • Zmniejszenie zużycia antybiotyków prowadzi do ograniczenia zakażeń Clostridium difficile.


W jaki sposób promować rozważne stosowanie antybiotyków? 
Wielorakie strategie takie jak edukacja, stosowanie rekomendacji terapeutycznych opartych na faktach naukowych (EBM) i polityki antybiotykowe, konsultowanie lekarzy specjalistów chorób zakaźnych, mikrobiologów lub farmaceutów, mogą skutkować prowadzeniu lepszej terapii antybiotykowej a tym samym zmniejszeniem oporności na antybiotyki.

  • Monitorowanie oporności na antybiotyki oraz ich zużycia w szpitalach dostarczyło pożytecznych informacji przydatnych w empirycznej terapii antybiotykowej u ciężko chorych pacjentów.
  • Właściwa profilaktyka antybiotykowa w chirurgii (odpowiedni czas rozpoczęcia oraz trwania kuracji) wiąże się z niższym ryzykiem zakażeń ran pooperacyjnych oraz niższym ryzykiem pojawienia się bakterii opornych na antybiotyki.
  • Badania wskazują, iż w niektórych przypadkach można zalecić krótszy czas leczenia bez wpływu na wynik leczenia, co również wpływa na niższą frekwencję oporności na antybiotyki.
  • Pobieranie próbek mikrobiologicznych przed rozpoczęciem empirycznej terapii antybiotykowej, monitorowanie wyników posiewów oraz uaktualnianie leczenia antybiotykami w oparciu o wyniki badań stanowią czynniki zmniejszające nadmierne i niewłaściwe stosowanie antybiotyków.

Definicje

Co to są antybiotyki?
Antybiotyki, występujące również pod nazwą leków przeciwdrobnoustrojowych, są lekami mającymi zdolność zabijania bakterii lub hamowania ich wzrostu w celu leczenia zakażeń u ludzi, zwierząt niekiedy roślin. Antybiotyki są lekami do leczenia zakażeń bakteryjnych (na przykład pneumokokowego zapalenia płuc lub gronkowcowego zakażenia krwi); leki przeciwdrobnoustrojowe charakteryzujące się aktywnością wobec wirusów nazywane są zazwyczaj lekami przeciwwirusowymi (jak leki przeciwko grypie, zakażeniu wirusem HIV czy opryszczce). Nie wszystkie antybiotyki działają na wszystkie bakterie. Istnieje ponad 15 różnych klas antybiotyków różniących się pomiędzy sobą strukturą chemiczną i działaniem przeciwbakteryjnym. Dany antybiotyk może być skuteczny względem jednego lub wielu gatunków bakterii.

Co to jest antybiotykooporność?
Bakterie charakteryzują się antybiotykoopornością w przypadku, gdy dany antybiotyk traci zdolność ich zabijania lub hamowania ich wzrostu. Niektóre bakterie są w naturalny sposób oporne względem niektórych antybiotyków (antybiotykooporność naturalna). Poważniejszy problem pojawia się w przypadku, gdy bakterie zazwyczaj wrażliwe na działanie antybiotyków stają się oporne w wyniku zajścia zmian genetycznych (antybiotykooporność nabyta). Bakterie oporne przeżywają w obecności antybiotyku i w dalszym ciągu namnażają się, powodując przedłużającą się chorobę, a niekiedy śmierć. Zakażenia wywołane bakteriami opornymi mogą wymagać dodatkowej opieki, jak również zastosowania alternatywnych i droższych antybiotyków, które mogą także wywoływać większą liczbę działań niepożądanych.

Przyczyny antybiotykooporności

Jaka jest najważniejsza przyczyna powstawania antybiotykooporności?
Antybiotykooporność jest naturalnym zjawiskiem powstającym w wyniku zmian w DNA bakterii (mutacje, pozyskiwanie obcego DNA). Nadmierne i niewłaściwe stosowanie antybiotyków przyspiesza pojawianie się i rozprzestrzenianie bakterii antybiotykoopornych. Przy ekspozycji na antybiotyk wrażliwe bakterie giną, bakterie oporne zaś mogą kontynuować wzrost i namnażanie się. Takie antybiotykooporne bakterie mogą rozprzestrzeniać się i wywoływać zakażenia u innych osób, które nie przyjmowały żadnych antybiotyków.

Co to jest "niewłaściwe" stosowanie antybiotyków?
Stosowanie antybiotyków z niewłaściwych powodów: większość przeziębień oraz grypa wywoływane są przez wirusy, przeciwko którym antybiotyki NIE DZIAŁAJĄ. W takich przypadkach stan chorego nie poprawia się pod wpływem przyjmowania antybiotyku: antybiotyki nie obniżają gorączki ani nie łagodzą objawów, np. kataru.
W przypadku nieprawidłowego stosowania antybiotyków: na skutek skracania czasu leczenia, obniżania dawki, nieprzestrzegania właściwej częstości dawkowania (przyjmowanie leku raz na dobę zamiast, zgodnie z zaleceniami, 2 do 3 razy na dobę) stężenie leku w organizmie będzie niewystarczające; bakterie przeżyją i mogą stać się oporne.
Należy zawsze przestrzegać zaleceń lekarza, co do sposobu , dawki i czasu trwania przyjmowania antybiotyków.

Jakie choroby wywołują bakterie antybiotykooporne?
Bakterie z wieloantybiotykoopornością mogą wywoływać szerokie spektrum zakażeń: zakażenia dróg moczowych, zapalenie płuc, zakażenia skóry, biegunkę, zakażenia krwi. 
Pacjenci w szpitalach narażeni są często na zakażenia niezwiązane z przyczyną przyjęcia do szpitala, w tym zakażenia krwi i zakażenia miejsca operowanego, na przykład zakażenia wywołane przez szczepy Staphylococcus aureus (gronkowca złocistego) oporne na meticylinę (MRSA), zakażenia krwi wywołane przez szczepy Enterobacteriaceae, ESBL-dodatnie wytwarzające beta-laktamazy o rozszerzonym spektrum substratowym ESBL lub karbapenemazy (MDR, KPC, NDM-1)- mogące niszczyć cząsteczki niektórych antybiotyków, zakażenia zastawek sercowych wywołane przez enterokoki oporne na wankomycynę oraz zakażenia miejsca operowanego i ran wywołane przez szczepy Acinetobacter baumannii oporne na karbapenemy.

Problem antybiotykooporności

Dlaczego antybiotykooporność stanowi problem?
Leczenie zakażeń wywoływanych przez bakterie antybiotykooporne stanowi duże wyzwanie: dotychczas stosowane antybiotyki nie są skuteczne, a lekarze muszą dobierać inne antybiotyki. Może to opóźnić rozpoczęcie właściwego leczenia pacjenta i prowadzić do wystąpienia powikłań, w tym zgonu. Pacjenci mogą także wymagać bardziej intensywnej opieki, jak również zastosowania alternatywnych i droższych antybiotyków, które mogą wywoływać większą liczbę działań niepożądanych.

Jak poważnym problemem jest antybiotykooporność?
Sytuacja pogarsza się w miarę pojawiania się nowych szczepów bakterii opornych względem kilku antybiotyków równocześnie (bakterie wielooporne). Bakterie takie mogą w końcu stać się oporne względem wszystkich istniejących antybiotyków. Bez antybiotyków moglibyśmy powrócić do epoki przedantybiotykowej", w której niemożliwe byłoby wykonywanie przeszczepów narządów, stosowanie chemioterapii w leczeniu nowotworów, prowadzenie intensywnej opieki medycznej i innych zabiegów medycznych. Choroby bakteryjne rozprzestrzeniałyby się bez możliwości leczenia i prowadziły do zgonów.

Czy problem jest poważniejszy obecnie niż w przeszłości?
Przed odkryciem antybiotyków tysiące ludzi umierało z powodu chorób wywoływanych przez bakterie, np. na zapalenie płuc lub na zakażenia pooperacyjne. Od czasu odkrycia i wprowadzenia antybiotyków coraz większa liczba bakterii, początkowo wrażliwych, wykształciła oporność, wypracowując liczne sposoby walki z antybiotykami. Ponieważ skala oporności wzrasta, a w ostatnich latach odkryto i wprowadzono do obrotu niewiele nowych antybiotyków, problem antybiotykooporności stał się poważnym zagrożeniem dla zdrowia publicznego.

Co można zrobić, by rozwiązać ten problem?
Każdy z nas jest odpowiedzialny za utrzymanie skuteczności antybiotyków. Odpowiedzialne stosowanie antybiotyków może pomóc w powstrzymaniu rozwoju opornych bakterii i utrzymaniu skuteczności antybiotyków na użytek przyszłych pokoleń. W związku z tym ważne jest, by wiedzieć, kiedy stosowanie antybiotyków jest właściwe i jak stosować je w sposób odpowiedzialny. Zorganizowane już w niektórych krajach kampanie zwiększania świadomości społecznej zaowocowały zmniejszeniem zużycia antybiotyków.
Każdy z nas może odegrać ważną rolę w zmniejszaniu antybiotykooporności:

Pacjenci:

  • Przyjmując antybiotyki, należy przestrzegać zaleceń lekarza.
  • Jeśli to możliwe, należy zapobiegać zakażeniom, poprzez szczepienia.
  • Należy regularnie myć ręce oraz ręce dzieci, na przykład po kichnięciu lub zakasłaniu, przed dotknięciem innych przedmiotów lub ludzi.
  • Antybiotyki należy stosować wyłącznie na podstawie recepty, nie używać pozostałości z poprzedniej kuracji, ani antybiotyków nabytych bez recepty.
  • Należy zapytać farmaceutę co zrobić z niewykorzystanym lekiem.
     

Lekarze:

  • Należy przepisywać antybiotyki wyłącznie wówczas, gdy jest to konieczne, na podstawie rekomendacji opracowanych zgodnie z EBM opartych na dowodach. Jeśli to możliwe, należy przepisywać antybiotyk o wąskim spektrum działania, a nie antybiotyk o szerokim spektrum .
  • Antybiotyk w Polsce może być przepisany wyłącznie przez lekarza.
  • Należy wyjaśniać pacjentom, jak uzyskać ulgę w objawach przeziębienia i grypy bez stosowania antybiotyków.
  • Należy tłumaczyć pacjentom, dlaczego ważne jest przestrzeganie zaleceń lekarza dotyczących leczenia antybiotykiem.
     

Antybiotykooporność w Europie

Czy antybiotykooporność stanowi problem w Europie?
Dane uzyskane z monitorowania pokazują, że antybiotykooporność jest narastającym problemem zdrowia publicznego w Europie zarówno w szpitalach jak i poza nimi. W prawie wszystkich krajach Europy rośnie oporność szczepów Escherichia coli na główne grupy antybiotyków. Bakterie E. coli powodują zakażenia dróg moczowych oraz inne, cięższe zakażenia. Są one jednymi z bakterii najczęściej wywołujących zakażenia.

W odpowiedzi na powyższy problem zdrowia publicznego Rada Unii Europejskiej wydała w 2001 roku zalecenie, w którym zobowiązała państwa członkowskie do podjęcia działań mających zapewnić racjonalne stosowanie antybiotyków (zalecenie Rady nr 2002/77/WE z dnia 15 listopada 2001 r. w sprawie racjonalnego stosowania leków przeciwdrobnoustrojowych w leczeniu ludzi). W niektórych państwach kilka lat temu uruchomiono krajowe programy obejmujące również kampanie zwiększania świadomości społecznej. W wyniku tych działań zaobserwowano spadek zarówno spożycia antybiotyków, jak i antybiotykooporności.

Dlaczego niektóre kraje są bardziej narażone niż inne? 
Odmienny poziom oporności w różnych krajach ma wiele przyczyn, które mogą obejmować zużycie antybiotyków, rodzaj chorób podstawowych, jakość opieki szpitalnej, dostęp do diagnostyki mikrobiologicznej, programy szczepień oraz czynniki społeczne. Nie zawsze możliwe jest ustalenie odsetka zakażeń bakteriami opornymi spowodowanych pojedynczym czynnikiem. Dane z Europejskiego Systemu Monitorowania Oporności na Antybiotyki (EARSS do 2009) (http://www.rivm.nl/earss/) obecnie ECDC EARS-Net wykazują istnienie gradientu wzdłuż osi północ-południe, z niskimi odsetkami zakażeń w krajach skandynawskich i Holandii i wysokimi odsetkami w Europie Południowej. Kraje o niższym udziale szczepów antybiotykoopornych w zakażeniach charakteryzują się z reguły niższym zużyciem antybiotyków, podczas gdy kraje o wyższych wskaźnikach zakażeń szczepami antybiotykoopornymi stosują więcej antybiotyków. 

Jak wygląda problem antybiotykooporności w innych rejonach świata?
Niewłaściwe stosowanie antybiotyków jest problemem na całym świecie. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) opublikowała globalną strategię oraz wytyczne mające pomóc poszczególnym krajom w opracowaniu systemów monitorowania antybiotykooporności i wdrożeniu skutecznych działań (na przykład zapewnienia zakupu antybiotyków wyłącznie na receptę). Choć w krajach rozwijających się nadal dochodzi do zgonów ludzi z braku odpowiedniego leczenia antybiotykami, antybiotykooporność wynikająca z niewłaściwego stosowania tych leków stanowi problem na każdym kontynencie.

Antybiotykooporność a zwierzęta gospodarskie
Które antybiotyki są stosowane u zwierząt gospodarskich? Czy są one podobne do antybiotyków stosowanych u ludzi?
Antybiotyki stosowane w leczeniu zakażeń bakteryjnych i zapobieganiu im u zwierząt należą do tych samych grup związków chemicznych, co antybiotyki stosowane u ludzi, tj. do makrolidów, tetracyklin, chinolonów, beta-laktamów, aminoglikozydów. W związku z tym zwierzęta mogą nabywać bakterie oporne na antybiotyki stosowane również u ludzi.

Czy stosowanie antybiotyków u zwierząt gospodarskich pogłębia problem?
Niektóre oporne bakterie związane ze spożywanymi pokarmami, na przykład zakażenia szczepami Campylobacter czy Salmonella, mogą zostać przeniesione ze zwierząt na ludzi przez żywność. Ludzie mogą również nabyć antybiotykooporne bakterie w wyniku bezpośredniego kontaktu ze zwierzętami. Jednakże główną przyczyną antybiotykooporności pozostaje stosowanie antybiotyków w medycynie ludzkiej.

MRSA

Co to jest MRSA?
Staphylococcus aureus, czyli gronkowiec złocisty, jest powszechnie występującą bakterią, obecną na skórze i śluzówce 20% do 30% zdrowych ludzi. Wprowadzony do organizmu, może niekiedy wywoływać zakażenia. Gronkowiec złocisty wywołuje zazwyczaj zakażenia skóry i ran, jednak może wywoływać również zapalenia płuc, zakażenia miejsca operowanego, zakażenia krwi, serca, kości oraz inne zakażenia o charakterze inwazyjnym. W przypadku, gdy gronkowiec jest oporny na meticylinę (lub na oksacylinę - rodzaje penicyliny), określany jest akronimem MRSA ( ang. methicillin-resistant Staphylococcus aureus). MRSA spotykany w szpitalach jest zawsze oporny na wszystkie antybiotyki B-laktamowe (penicyliny, cefalosporyny, połączenia penicylin z inhibitorami) i często oporny na wiele innych antybiotyków. 

Jakie są przyczyny zakażeń MRSA?
Zakażenia MRSA przenoszone są głównie poprzez bezpośredni kontakt międzyludzki lub poprzez sprzęt lub przyrządy medyczne. Z podwyższonym ryzykiem zakażenia MRSA wiąże się również stosowanie antybiotyków.

Jakie jest ryzyko zakażenia MRSA w szpitalach?
W szpitalu MRSA może zostać wprowadzony do krwi lub do innych tkanek w różnych sytuacjach, ale zwłaszcza w przypadku inwazyjnych zabiegów, takich jak operacje chirurgiczne, zastrzyki lub wentylacja. Gronkowiec może wywoływać w takim przypadku miejscowe zakażenia skóry lub bardziej zagrażające życiu zakażenia, takie jak zapalenie płuc, zakażenia krwi czy zakażenia miejsca operowanego. W celu obniżenia tego ryzyka szpitale podejmują działania zapobiegawcze: mycie rąk lub dezynfekcja roztworem alkoholowym, antyseptyka przed zabiegami chirurgicznymi, badania przesiewowe i izolowanie pacjentów o wysokim ryzyku nosicielstwa opornych bakterii oraz racjonalne stosowanie antybiotyków.

Jakie jest zagrożenie zakażeniami MRSA w środowisku pozaszpitalnym?
Do zakażeń MRSA w środowisku pozaszpitalnym może dochodzić w przypadku wprowadzenia bakterii MRSA do organizmu przez uszkodzoną skórę. Opisano przypadki pozaszpitalnych zakażeń MRSA (CA-MRSA) w kilku krajach, np. w drużynach sportowców i wśród więźniów w Ameryce Północnej; udokumentowano również przypadki przenoszenia zakażenia pomiędzy członkami rodziny. Wspólną cechą wszystkich przypadków wydają się bliskie kontakty międzyludzkie. Zakażenia CA-MRSA to głównie zakażenia skóry (czyraki), ropnie; czasami mogą wystąpić poważniejsze zakażenia (np. zakażenia krwi), przede wszystkim, gdy szczep CA-MRSA wytwarza toksyny, na przykład leukocydynę Panton - Valentine'a (PLV).

Jak można chronić siebie i rodzinę przed zakażeniami MRSA?
Najistotniejszym elementem ochrony własnej i ochrony swojej rodziny przed zakażeniami MRSA jest przestrzeganie prostych zaleceń higieny osobistej: przemywanie i opatrywanie ran, zacięć i zadrapań, utrzymywanie rąk w czystości do czasu ich zagojenia oraz unikanie wspólnego korzystania z przedmiotów użytku osobistego, np. maszynek do golenia czy ręczników. W przypadku zakażenia spowodowanego MRSA należy zapytać lekarza lub pielęgniarkę o środki zachowania higieny, które osoba chora i jej rodzina będą musiały stosować w szpitalu i po powrocie osoby chorej do domu.

Escherichia coli

Co to jest Escherichia coli?
Escherichia coli lub w skrócie E. coli to jedna z bakterii najpowszechniej występujących w przewodzie pokarmowym każdego z nas. Należy ona do rodziny bakterii o nazwie Enterobacteriaceae (razem z bakteriami Klebsiella, Enterobacter). E. coli jest z reguły nieszkodliwa, jednak niekiedy może wywoływać zakażenia, zwłaszcza zakażenia dróg moczowych. W ostatnich latach odnotowano wzrost liczby zakażeń wywołanych przez E. coli oporne jednocześnie względem wielu antybiotyków, w tym fluorochinolonów i cefalosporyn trzeciej generacji.

Jakie są przyczyny oporności u E. coli?
Z podwyższonym ryzykiem oporności u E. coli związane jest wcześniejsze leczenie antybiotykami, np. fluorochinolonami. Oporne szczepy E. coli mogą przenosić się pomiędzy ludźmi.

Jakie jest ryzyko zakażenia antybiotykoopornymi szczepami E. coli w szpitalach?
Ryzyko zakażenia w szpitalu polega na możliwości przeniesienia bakterii E. coli z przewodu pokarmowego pacjenta do krwi lub innych tkanek podczas wykonywania inwazyjnych procedur, takich jak zabiegi chirurgiczne. Zakażenie może również być przenoszone poprzez bezpośredni kontakt między ludźmi (np. dłonie). Bakterie mogą wywoływać szeroki zakres zakażeń, na przykład zakażenia dróg moczowych, zapalenie płuc, zakażenia krwi i zakażenia miejsca operowanego. W celu obniżenia tego ryzyka szpitale podejmują działania zapobiegawcze: racjonalne stosowanie antybiotyków, antyseptyka przed zabiegami chirurgicznym, antyseptyczne zabiegi zapobiegające zakażeniom dróg moczowych, higiena rąk oraz badania przesiewowe pacjentów o wysokim ryzyku nosicielstwa opornych bakterii.

Jakie jest ryzyko zakażenia antybiotykoopornymi szczepami E. coli w środowisku pozaszpitalnym?
Głównymi czynnikami ryzyka w przypadku zakażeń E. coli w środowisku pozaszpitalnym są przebyte antybiotykoterapie. Zastosowanie skutecznego leku przeciwko zakażeniu dróg moczowych wywołanemu przez antybiotykooporne szczepy E. coli może ulec opóźnieniu, co może prowadzić do poważnych powikłań, na przykład zakażeń nerek lub krwi.

źródło: www.antybiotyki.edu.pl

Światowy Dzień Rzucania Palenia 15 listopada 2019 roku

3879156b-ad35-49e8-a453-ac310344ca3a.jpg

Dzień ten, przypadający w trzeci czwartek listopada, ma już ponad 30-letnią tradycję. Pomysł zrodził się w USA w Californii, gdzie w 1974 roku zachęcono ponad milion palaczy do odstawienia papierosów na jeden dzień. Oczywiście 24 godziny nie wystarczą – mają jedynie zachęcić do całkowitego porzucenia nałogu. Z czasem do walki z tytoniem dołączył cały świat – zaczęły pojawiać się podobne inicjatywy, jak na przykład Dzień bez Papierosa (obchodzony 31 maja).

Na całym świecie tytoń zabija ponad 5 milionów osób każdego roku – w tym ponad 600 tysięcy osób, które palą biernie, wdychając dym osób palących w najbliższym otoczeniu. Choć śmiertelne skutki tego nałogu są powszechnie znane, głównym problemem związanym z rzucaniem palenia jest fakt, iż papierosy zabijają powoli – palacz może nie odczuwać skutków swojego nałogu przez wiele lat. Niestety, kiedy już się pojawią, często bywa za późno.

Choć ostrzeżenia „Palenie zabija” widoczne jest na każdej paczce papierosów, informacja ta – z racji swojej powszechności – szybko traci swój wydźwięk. Jak się jednak okazuje, dość skuteczne są „odstraszacze” graficzne – na przykład zdjęcia, nieraz makabryczne, zniszczonych organów wewnętrznych skutecznie zniechęcają młodzież do sięgania po papierosy oraz zwiększają liczbę palaczy, którzy decydują się zerwać z nałogiem. W wielu krajach – również w Polsce – wprowadza się współcześnie zakazy palenia w miejscach publicznych. Niestety, jak wskazuje badanie CBOS-u, zmiany te nie wpłynęły na zmniejszenie liczby palaczy. Zakazy odgórne ogrywają zwykle niewielką rolę – znacznie lepiej działa bowiem motywacja wewnętrzna, którą każdy powinien odnaleźć w sobie. Każdy palący, czyli co trzeci Polak.

Dym tytoniowy składa się z prawie 4.000 związków chemicznych, z tego ponad 40 to substancje rakotwórcze. Ich działanie nie jest ograniczone jedynie do palaczy tytoniu, ale także dotyczy wszystkich tych osób, które przebywają w pomieszczeniach, gdzie występuje dym tytoniowy.

Oto przykłady niektórych substancji występujących w dymie tytoniowym:

  • aceton - rozpuszczalnik, składnik farb i lakierów,
  • amoniak - stosowany w chłodnictwie, składnik nawozów mineralnych,
  • arsen - stosowany jako popularna trutka na szczury i inne gryzonie,
  • benzopiren - związek o właściwościach rakotwórczych, wykorzystywany w przemyśle chemicznym,
  • butan - gaz pędny, używany do wyrobu benzyny,
  • chlorek winylu - związek używany np. do produkcji plastiku posiadający właściwości rakotwórcze,
  • ciała smołowate - są odpowiedzialne za powstawanie nowotworów złośliwych u człowieka,
  • cyjanowodór - kwas pruski, gaz używany przez hitlerowców w komorach gazowych do masowego ludobójstwa,
  • DDT - insektycyd polichorowy,
  • dibenzoakrydyna - używana przy produkcji barwników,
  • dimetylonitrozoamina - związek wykorzystywany w przemyśle chemicznym,
  • fenole - niszczą rzęski nabłonka wyściełającego oskrzela,
  • formaldehyd - związek stosowany m.in. do konserwacji preparatów biologicznych,
  • kadm - silnie trujący metal o właściwościach rakotwórczych,
  • metanol - silne trujący związek chemiczny, używany do produkcji benzyn silnikowych,
  • naftyloamina - wchodzi w skład barwników, używanych w przemyśle drukarskim,
  • nikotyna - działa obkurczająco na ściany naczyń krwionośnych (w tym także naczyń wieńcowych zaopatrujących serce), zwiększa ciśnienie krwi, jest odpowiedzialna za niefizjologiczne przyspieszenie akcji serca oraz zaburzenia jego rytmu, wpływa również negatywnie na gen p53, który powstrzymuje niekontrolowany rozwój komórek, czyli powstawanie nowotworów,
  • piren - związek używany w syntezie organicznej,
  • polon – pierwiastek radioaktywny,
  • tlenek węgla (czad, CO) - zmniejszając zawartość tlenu we krwi, w znaczny sposób utrudnia pracę serca i dotarcie tlenu do różnych części i narządów organizmu człowieka,
  • toluidyna - stosowana w syntezie chemicznej,
  • uretan - związek o właściwościach rakotwórczych.

Zanim powstanie papieros, do tytoniu dodaje się wiele aromatów, a także substancji konserwujących, często o nieznanym, utajnionym przez producentów składzie chemicznym. Na przykład specjalne sole powodują, że papieros stale się tli, amoniak zmieniając pH biologicznie uaktywnia nikotynę, cukier i lukrecja poprawiają smak, a gliceryna dłużej zachowuje świeżość tytoniu.

Choroby mające istotny związek z paleniem tytoniu:

  •     nowotwory złośliwe: płuc, wargi, języka, jamy ustnej, przełyku, krtani, pęcherza moczowego, nerki, trzustki
  •     choroby układu sercowo-naczyniowego: choroba niedokrwienna serca, zawał serca, miażdżyca naczyń krwionośnych, nadciśnienie tętnicze
  •     choroby układu oddechowego: przewlekłe zapalenie oskrzeli, gruźlica
  •     choroby układu nerwowego: udar mózgu
  •     choroby układu pokarmowego: wrzody żołądka oraz dwunastnicy, przepukliny jelitowe


Wdychanie dymu tytoniowego, czyli bierne palenie, jest równie niebezpieczne jak samo palenie. Boczny strumień dymu tytoniowego zawiera 35 razy więcej dwutlenku węgla i 4 razy więcej nikotyny niż dym wdychany przez aktywnych palaczy. Specjaliści odnotowują wiele przypadków zachorowań na choroby odtytoniowe wśród osób, które nigdy nie paliły tytoniu. Wdychanie bocznego strumienia dymu tytoniowego (ulatniającego się z papierosa) lub dymu wydychanego przez palaczy, zwiększa ryzyko wystąpienia raka płuc i chorób serca (np. choroby niedokrwiennej serca) u osób niepalących.
Boczny strumień dymu tytoniowego zawiera także wiele substancji alergizujących, powodujących łzawienie oczu, podrażnienie błony śluzowej nosa, kaszel, nawracające zakażenia układu oddechowego, a także uczulenia i w konsekwencji astmę.
Bierne palenie niesie więc za sobą identyczne skutki zdrowotne, co aktywne palenie papierosów. Powoduje nieżyt oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie migdałków podniebiennych, zapalenie zatok obocznych nosa, wysiękowe zapalenie ucha, obturacyjne zapalenie oskrzeli i astmę oskrzelową.

Dlaczego rzucenie palenia jest takie trudne?

1.    Nawet osobom, które mają silną motywację, trudno jest zerwać z paleniem, ponieważ zawarta w tytoniu nikotyna mocno uzależnia. Nikotyna w przeciwieństwie do heroiny czy kokainy, nie wywołuje widocznego odurzenia, toteż łatwo zlekceważyć jej siłę działania.
2.    Palenie jest czynnością nawykową. Oprócz tego, że palacze są uzależnieni od nikotyny, często mają swój utarty, wielokrotnie powtarzany nawyk postępowania.
3.    Palenie jest nieodłącznym elementem codziennego życia. Potwierdza to fakt, iż przemysł tytoniowy wydaje rocznie prawie 6 mld dolarów na kampanie reklamowe papierosów.
4.    Wyroby tytoniowe są sprzedawane legalnie i niemal wszędzie dostępne. Większość z nas jest stale narażona na kontakt z jakimś palaczem. Od tych wpływów nie sposób się odizolować.

Główne objawy towarzyszące rzucaniu palenia

Rozdrażnienie, niepokój, depresja. Uświadom sobie, że wszystkie te objawy są przejściowe i żaden z nich nie stanowi zagrożenia dla życia, w przeciwieństwie do kontynuowania palenia!

Rzucamy palenie, czyli 15 sposobów na przetrwanie trudnych chwil:

1.    W ciągu pierwszych dni po rzuceniu palenia staraj się spędzać jak najwięcej wolnego czasu w miejscach, gdzie palenie jest zabronione.
2.    Pij duże ilości wody (niegazowanej) i soków owocowych.
3.    Staraj się unikać alkoholu i innych rzeczy, związanych często z paleniem papierosów.
4.    Jeśli nie wiesz, co robić z rękami, naucz się zajmować ręce innymi przedmiotami.
5.    Jeśli brakuje Ci trzymania czegoś w ustach, spróbuj żuć gumę lub ssać cukierki.
6.    Śpij długo.
7.    Stosuj właściwą dietę. Przynajmniej przez 6 miesięcy ogranicz spożycie mięsa, tłuszczów zwierzęcych, cukru, mocnej kawy i piwa.
8.    Uprawiaj sport.
9.    Przebywaj dużo na świeżym powietrzu.
10.  Unikaj przemęczenia.
11.  Rozmawiaj o swoim sukcesie (kłopotach) z rodziną, przyjaciółmi.
12.  Unikaj spotkań z palącymi osobami.
13.  Wierz, że uwolnisz się od nałogu.
14.  Bądź w kontakcie z osobą, która chce i może Ci pomóc.
15.  Staraj się być zajęty, pracuj intensywnie, ale w zorganizowany sposób
.


 

Nie testuj odporności

Konferencja „Dopalacze jako problem zdrowotny i publiczny współczesnego społeczeństwa”

W dniu 7 listopada 2019 roku w sali konferencyjnej Starostwa Powiatowego w Wąbrzeźnie odbyła się konferencja pod tytułem "Dopalacze jako problem zdrowotny i publiczny współczesnego społeczeństwa" zorganizowana przez Państwową Inspekcję Sanitarną w Wąbrzeźnie pod Honorowym Patronatem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora  Sanitarnego w Bydgoszczy
i Starosty Wąbrzeskiego.

Konferencja miała na celu poszerzenie wiedzy uczestników w zakresie problematyki używania nowych narkotyków.

Zaproszeni goście: przedstawiciele władz samorządowych, inspekcji, straży, ośrodków pomocy społecznej, dyrektorzy szkół, pedagodzy i psycholodzy szkolni mieli okazję pozyskać fachową wiedzę i zapoznać się z różnymi aspektami tego problemu.

W ramach konferencji odbyły się  wykłady zaproszonych ekspertów:

  • Pani mgr Darii Dyląg - psychologa w Psychologiczno - Pedagogicznej w Wąbrzeźnie „Profilaktyka. Działania profilaktyczne w Poradni  Psychologiczno - Pedagogicznej w Wąbrzeźnie”
  • Pani Agnieszki Żuchowskiej – prokuratora w Prokuraturze Rejonowej w Wąbrzeźnie  „Instrumenty prawa karnego w zwalczaniu rozpowszechniania tzw. dopalaczy”
  • Pana młodszego aspiranta Krzysztofa Świerczyńskiego – oficera prasowego  w Komendzie Powiatowej Policji w Wąbrzeźnie „Policja a dopalacze oraz Krajowa Mapa Zagrożeń Bezpieczeństwa”
  • Pani dr n. med. Doroty Klimaszyk  - Wojewódzki Konsultant ds. Toksykologii Klinicznej w Poznaniu „Dopalacze - niebezpieczeństwo dla zdrowia i życia”

Spotkanie było również okazją do wymiany doświadczeń służb i instytucji w zakresie profilaktyki stosowania niebezpiecznych dla zdrowia i życia substancji psychoaktywnych.

Galeria zdjęć z konferencji:

Sezon na grypę

Znalezione obrazy dla zapytania grypa

O chorobie

Co to jest grypa?

Grypa jest ostrą chorobą zakaźną, wywoływaną przez wirusy grypy. Do zakażenia dochodzi drogą kropelkową, a czasami także przez kontakt ze skażoną powierzchnią.

Wirusy grypy atakują komórki nabłonka dróg oddechowych, w których namnażają się. W konsekwencji powodują martwicę tychże komórek, co z kolei otwiera drogę patogenom bakteryjnym.

Okres wylęgania wynosi 1-4 dni (średnio 1-2 dni). Osoba zakażona może stanowić zagrożenie dla innych osób zanim jeszcze pojawią się objawy choroby, tj.:

  • zakażony dorosły może być źródłem zakażenia dla innych począwszy od dnia poprzedzającego wystąpienie objawów chorobowych do ok. 5-7 dni po ich wystąpieniu,
  • zakażone dziecko może być źródłem zakażenia dla innych do 3 tygodni, przy czym u małych dzieci również przez okres do 6 dni zanim wystąpią objawy,
  • zakażony z ciężkim niedoborem odporności może być źródłem zakażenia dla innych przez wiele tygodni lub miesięcy.

Wyróżnia się typy wirusów grypy: A, B, C i D. Ponadto typ A dzieli się na podtypy A/H1N1/, A/H3N2/, A/H2N2/ i inne podtypy.

Od  sezonu epidemicznego 2009/2010 w Polsce  potwierdzamy zachorowania wywołane zakażeniem spowodowanym przez wirus grypy podtypu: A/H1N1/, A/H1N1/pdm09, A/H3N2/ i typ B. Od sezonu epidemicznego 2010/2011 potwierdzamy również infekcje wywołaną różnymi wariantami mieszanego zakażenia tzw. koinfekcje nie tylko dwóch różnych szczepów wirusa grypy, ale również wirusa grypy z wirusami grypopodobnymi. Zakażenia wirusami grypy typu C mają zwykle charakter bezobjawowy, natomiast wirus grypy typu D wywołuje zakażenia u bydła.

Jakie są objawy grypy?

Objawy grypy nie są na tyle charakterystyczne, by bez wykonania badań laboratoryjnych stwierdzić, że mamy do czynienia z tą właśnie chorobą. Podobne objawy mogą bowiem wywoływać także inne wirusy oddechowe. Jednak grypy nie należy mylić z przeziębieniem, jako, że jest ona poważną chorobą, zwłaszcza ze względu na możliwe wystąpienie groźnych powikłań.

Charakterystyczne dla grypy jest to, że choroba najczęściej pojawia się nagle, charakteryzuje się dużą zakaźnością i towarzyszą jej:

  • objawy ze strony układu oddechowego: kaszel, ból gardła, katar,
  • objawy ogólnoustrojowe: wysoka gorączka powyżej 38ºC, dreszcze, ból/sztywność mięśni, ból głowy, ból w klatce piersiowej, złe samopoczucie, brak łaknienia, nudności, wymioty.

W zależności od wieku pacjenta i jego ogólnego stanu zdrowia przebieg choroby może być różny. U osób powyżej 65 roku życia objawy często nie pojawiają się tak nagle jak u osób młodszych. Objawy ogólnoustrojowe rozwijają się dłużej niż u osób młodszych i są lżejsze (np. gorączka może być mniejsza lub w ogóle nieobecna). Z kolei objawy tj. nudności i wymioty częściej obserwuje się u dzieci niż osób dorosłych i starszych.

Choroba trwa, o ile nie dojdzie do powikłań, około 7 dni (średnio 3-5 dni). Kaszel i złe samopoczucie mogą utrzymywać się ponad 2 tygodnie.

Jak poważne mogą być objawy grypy?

Powodem ciężkiego przebiegu grypy jest zaostrzenie chorób przewlekłych już istniejących lub wystąpienie  nowej choroby, wielonarządowe powikłania pogrypowe mogące prowadzić do stałego inwalidztwa lub zakończyć się zgonem,

Najczęstsze powikłania pogrypowe występują:

  • ze strony układu oddechowego: grypowe zapalenie płuc i oskrzeli, wtórne bakteryjne zapalenie płuc, zapalenie oskrzelików  szczególnie u niemowląt i u dzieci,
    np. zakażenie , pneumokokowe, meningokokowe, zaostrzenie astmy
  • ze strony układu nerwowego (poprzeczne zapalenie rdzenia, zapalenie mózgu, opon mózgowych),
  • ze strony innych układów: zapalenie ucha środkowego (zwłaszcza u dzieci), zapalenie mięśnia serca i osierdzia, zaostrzenie istniejących chorób przewlekłych (np. zastoinowej niewydolności serca), drgawki gorączkowe, zespół wstrząsu toksycznego, zespół Rey`a, zapalenie mięśni i mioglobinuria mogąca prowadzić do niewydolności nerek, możliwość częstszego występowania schizofrenii w przypadku zakażenia wewnątrzmacicznego w czasie ciąży, zakażenia meningokokowe).

Powikłania pogrypowe mogą wystąpić u każdego, niezależnie od wieku i stanu zdrowia. Ryzyko powikłań jest szczególnie wysokie w następujących grupach:

  • osoby po przeszczepach,
  • osoby starsze,
  • chorzy na astmę i inne przewlekłe schorzenia układu oddechowego,
  • osoby z chorobami serca i układu krążenia,
  • osoby z chorobami nerek,
  • osoby o obniżonej odporności (np. zakażeni HIV).

Jak wiele zachorowań na grypę występuje w Polsce?

Zakażenia wirusem grypy występują powszechnie w Polsce przez cały sezon epidemiczny. Zachorowania mają miejsce przede wszystkim w okresie od października do kwietnia. Sezon epidemiczny trwa od października do września następnego roku. Sporadyczne zachorowania mogą też występować w miesiącach letnich z powodu zawleczenia zakażenia z terenu, gdzie aktualnie trwa sezon epidemiczny grypy. I tak np. w sezonie epidemicznym 2015/2016 w Zakładzie Badania Wirusów Grypy, Krajowy Ośrodek ds. Grypy w NIZP-PZH laboratoryjne potwierdzono infekcję grypową u pacjenta dnia 29 lipca 2016 r.

W zależności od sezonu epidemicznego w Polsce rejestruje się od kilkuset tysięcy do kilku milionów zachorowań i podejrzeń zachorowań na grypę. Szczyt zachorowań ma miejsce zwykle między styczniem, a marcem.  Dane dotyczące liczby zachorowań na grypę mogą być zaniżone ze względu na niedoskonałości systemu rejestracji przypadków chorób zakaźnych, jak i fakt, że nie każdy chory udaje się do lekarza.
Liczba zgonów w naszym Kraju jest trudna do oszacowania, ale zdecydowanie niedoszacowana. Grypa wielokrotnie nie jest także umieszczana w akcie zgonu jako jego przyczyna, choćby dlatego, że wiele zgonów faktycznie związanych z zakażeniem wirusem grypy następuje w wyniku powikłań, a w akcie zgonu wpisywana jest jednostka chorobowa z jaką pacjent został przyjęty.

Informacje na temat liczby zachorowań na grypę i zachorowania grypopodobne można znaleźć na stronie NIZP-PZH- Meldunki o zachorowaniach na grypę w Polsce.

Ile zachorowań na grypę wystąpiło w Polsce w sezonie grypowym 2017/2018?

danych epidemiologicznych NIZP-PZH wynika, że w sezonie 2016/2017 odnotowano rekordową liczbę zachorowań na grypę i choroby grypopodobne. Zachorowało 5 385 962  osób, tj. o blisko 10% więcej niż analogicznym okresie poprzedniego sezonu grypowego, kiedy odnotowano 4 919 110 przypadków zachorowań. O ciężkim przebiegu zachorowań na grypę oraz choroby grypopodobne w tym sezonie świadczą dane o wzroście liczby skierowań do szpitali o 9% w porównaniu z sezonem ubiegłym (w sezonie 2017/2018 odnotowano 18 561 hospitalizacji z podejrzeniem grypy).

Odnotowano również 47 przypadków zgonów z powodu grypy i jej powikłań. Najczęściej zdarzały się one u osób po 65. roku życia, które są najbardziej narażone na powikłania grypy. Dominującym szczepem wirusa grypy w sezonie 2017/2018 był szczep typu B (występował w 70% badanych próbek).

Gdzie i jak często grypa występuje na świecie?

Grypa powoduje zachorowania o charakterze:

  • epidemii, występujących każdego sezonu epidemicznego,
  • pandemii, powtarzających się co kilkanaście-kilkadziesiąt lat, które mają zasięg ogólnoświatowy. Wywoływane są przez nowy wariant wirusa grypy o wysokiej patogenności, na który większość populacji nie jest uodporniona, a który z łatwością przenosi się z człowieka na człowieka.

W strefie umiarkowanej półkuli północnej i południowej zachorowania na grypę występują sezonowo w okresie zimy, natomiast w strefie tropikalnej w ciągu całego roku. Według WHO co roku na świecie choruje na grypę około 5 -10% osób dorosłych i 20-30% dzieci. W ciągu roku rejestruje się 3 -5 mln ostrych przypadków choroby, a umiera 250 000 -500 000 osób, w tym 28 000 -111 500 stanowią dzieci poniżej 5 roku życia.

Europie w sezonie 2016/2017 dominował wirus subtypu A(H3N2), wywołujący zachorowania głównie wśród osób starszych. Było to odmienne w stosunku do sezonu 2015/2016, kiedy dominującym wirusem był subtyp A(H1N1)pdm09, kiedy to 60% zachorowań na grypę potwierdzono w grupie osób w wieku 15-64 lata. W Europie w sezonie 2016/2017 odnotowano 7 400 hospitalizacji z powodu grypy, w tym blisko połowę stanowili pacjenci hospitalizowani na oddziałach intensywnej terapii.

Zachorowania na grypę rejestruje się w każdej grupie wiekowej. Największą zapadalność notuje się zwykle u dzieci i nastolatków, podczas gdy najwięcej zgonów występuje u ludzi starszych. Nie jest możliwe całkowite wyeliminowanie wirusa grypy ze środowiska ze względu na jej zdolności mutacji czyli zmian oraz, że występuje również u ptaków i wielu ssaków (m.in. świń, koni, norek, waleni a ostatnio potwierdzono również u roślinożernych nietoperzy), które stanowią olbrzymi, niemożliwy do kontrolowania, rezerwuar tych wirusów.

Dlaczego warto się szczepić przeciw grypie?

Szczepienia przeciw grypie są najskuteczniejszą i najtańszą strategią zapobiegania grypie. Szczepienia zapobiegają zachorowaniom w grupie 70-90% zdrowych osób poniżej 65 roku życia. Skuteczność szczepionki zależy od sezonu grypowego.

Szczepienia przeciw grypie chronią przed powikłaniami pogrypowymi, które mogą pozostawić zdrowotne konsekwencje do końca życia np. konieczność przejścia na rentę inwalidzką, a nawet zakończyć się zgonem z powodu zaostrzenia istniejących lub pojawienia się nowych chorób przewlekłych, szczególnie ze strony układu oddechowego, krążenia, nefrologiczne, neurologiczne, ze strony ośrodkowego układu nerwowego, schorzenia naczyniowe mózgu, psychiatryczne, poronienia, jak również zakończyć się zgonem ciężarnej kobiety. Powikłania pogrypowe mogą dotknąć wszystkich bez względu na wiek.

Zgodnie z zaleceniami WHO, Komitetu Doradczego ds. Szczepień (ACIP) i wielu towarzystwa naukowych szczepienie przeciw grypie powinno obejmować  zdrowe dzieci  w wieku przedszkolnym, szkolnym, osoby starsze, pacjentów z grup podwyższonego ryzyka bez względu na wiek, kobiety w ciąży oraz pracowników ważnych służb społecznych. Należy pamiętać o szczepieniu dzieci, szczególnie w wieku przedszkolnym i szkolnym, ponieważ odgrywają bardzo ważną rolę w rozprzestrzenianiu wirusa grypy. Szczepienie to zapewnia ochronę im samym oraz pośrednio chroni osoby starsze, jak również i pacjentów z grup podwyższonego ryzyka.

Szczepienie przeciw grypie starszych pacjentów z przewlekłą chorobą płuc obniża o ponad 50% liczbę przyjęć do szpitala z powodu zapalenia płuc i grypy, oraz liczbę powikłań pogrypowych i o 70% zgonów z różnych przyczyn.

Szczepienie jest ważne ze względu na sytuację epidemiologiczną. Co sezon epidemiczny odnotowujemy kilka milionów przypadków zachorowań i podejrzeń zachorowań na grypę i kilka tysięcy hospitalizacji. Należy pamiętać także o społecznych i ekonomicznych kosztach zachorowań i powikłań pogrypowych. Szczepionka przeciw grypie to koszt około 30 zł w zależności od apteki. Należy mieć świadomość, że przeciwzapalne leki kupowane bez recepty (OTC) jedynie zmniejszają  nasilenie objawów, ale nie mają wpływu na wirusa grypy. W żadnym przypadku preparaty OTC nie stosuje się w profilaktyce grypy. Jedynymi lekami antygrypowymi nowej generacji dostępnymi w Polsce są inhibitory neuraminidazy przeznaczone do leczenia grypy, ale o zastosowaniu ich decyduje lekarz. Nie zastępują szczepień, ale są pomocne w leczeniu grypy, jak również jest zalecane ich przyjmowanie przez osoby, które miały kontakt z osobą zakażoną.

Stanowisko Zgromadzenia Ogólnego  Polskiej Akademii Nauk (PAN) z dnia 16 czerwca 2016 r. dotyczące przestrzegania zaleceń szczepień przeciw grypie oraz przestrzegania aktualnego Programu Szczepień Ochronnych (PSO) 
(ACADEMIA, Wydanie specjalne  1/2/2016 ).

Kto powinien zostać zaszczepiony przeciw grypie?

Szczepienie przeciw grypie zalecane jest:

Ze wskazań klinicznych i indywidualnych:  

  • osobom po transplantacji narządów,
  • przewlekle chorym: dzieciom (od ukończenia 6 miesiąca życia) i dorosłym,
  • osobom w stanach obniżonej odporności (w tym pacjentom po przeszczepie tkanek) i chorym na nowotwory układu krwiotwórczego,
  • dzieciom z grup ryzyka od ukończenia 6 miesiąca życia do 18 roku życia,
  • dzieciom z wadami wrodzonymi serca zwłaszcza sinicznymi, z niewydolnością serca, z nadciśnieniem płucnym,
  • kobietom w ciąży lub planującym ciążę.

Ze wskazań epidemiologicznych:

Wszystkim osobom od ukończenia 6 m.ż., a w szczególności:

  • zdrowym dzieciom w wieku od ukończenia 6 m.ż. do 18 r.ż. (ze szczególnym uwzględnieniem dzieci do 60 m.ż.),
  • osobom w wieku powyżej 55 lat,
  • osobom mającym bliski kontakt zawodowy lub rodzinny z dziećmi w wieku do ukończenia 6 m.ż. oraz z osobami w wieku podeszłym lub przewlekle chorymi,
  • pracownikom ochrony zdrowia (personel medyczny, niezależnie od posiadanej specjalizacji oraz personel administracyjny), szkół, handlu, transportu, funkcjonariuszom publicznym, w szczególności: policja, wojsko, straż graniczna, straż pożarna),
  • pensjonariuszom domu spokojnej starości, domów pomocy społecznej oraz innych placówek zapewniających całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekłe chorym lub osobom w podeszłym wieku.

Źródło: www.szczepienia.pzh.gov.pl


 

Zagrożenia związane z e-papierosami – MEN i GIS ostrzegają!

cover-epapierosy-1140x520.jpg

Minister Edukacji Narodowej Dariusz Piontkowski skierował do szkół, przygotowany wspólnie z Głównym Inspektorem Sanitarnym, materiał informacyjny dla uczniów, rodziców, dyrektorów i nauczycieli, w którym przestrzega przed potencjalnymi zagrożeniami związanymi z elektronicznymi papierosami.

E-papierosy oraz tytoń podgrzewany postrzegane są jako mniej szkodliwe, dlatego młodym ludziom wydają się one szczególnie atrakcyjne. Pozwalają one ukryć młodzieży nawyk palenia. Tym samym eliminują istotny czynnik chroniący przed sięganiem po papierosy, jakim jest strach przed wykryciem nałogu przez rodziców. Dlatego też w łatwy sposób otwierają furtkę do palenia papierosów w przyszłości.

Od 2011 roku aż sześciokrotnie wzrosła liczba polskich uczniów, którzy próbowali e-papierosa. Młodzież nie zdaje sobie sprawy, że e-papierosy tak samo jak tradycyjne papierosy uzależniają i wpływają negatywnie na zdrowie.

E-papierosy oraz tytoń podgrzewany postrzegane są jako mniej szkodliwe, dlatego młodym ludziom wydają się one szczególnie atrakcyjne. Pozwalają one ukryć młodzieży nawyk palenia. Tym samym eliminują istotny czynnik chroniący ich przed sięganiem po papierosy, jakim jest strach przed wykryciem nałogu przez rodziców. Dlatego też w łatwy sposób otwierają furtkę do palenia papierosów w przyszłości.

Istnieją również dowody na to, że młodzi ludzie, którzy używają e-papierosów, mogą częściej palić papierosy w przyszłości. Istnieją udokumentowane przypadki zatruć płynem z e-papierosów wśród dzieci oraz osób dorosłych. Ważna jest zatem wiedza na temat zagrożeń związanych z e-papierosami.

Wszystkie e-papierosy mają wysoką zawartość nikotyny. Według producenta pojedyncza kapsułka JUUL zawiera tyle samo nikotyny, co paczka 20 zwykłych papierosów. Produkt jest dostępny tylko w wysokich stężeniach nikotyny, co może powodować u niektórych nastolatków szybki rozwój uzależnienia.

W informacji MEN i GIS zachęcamy rodziców i apelujemy do nich o to, aby poinformowali swoje dziecko o zagrożeniach. Rodzice mogą również w każdej chwili zwrócić się do nauczycieli i dyrektorów szkół w sprawie egzekwowania zakazu palenia tytoniu na terenie szkoły oraz szkolnego programu zapobiegania paleniu tytoniu.

Źródło: www.gis.gov.pl

1 października - Ogólnopolski Dzień Profilaktyki Grypy


Znalezione obrazy dla zapytania: grypa

W ramach Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Grypy co roku 1 października obchodzony jest Ogólnopolski Dzień Profilaktyki Grypy

Przedsięwzięcie ma na celu popularyzację korzyści związanych ze szczepieniami ochronnymi przeciw grypie wśród dzieci, osób starszych oraz przewlekle chorych.

Jak wskazują eksperci zapobieganie grypie chroni przed jej poważnymi powikłaniami. Ogólnopolski Dzień Profilaktyki Grypy powstał, aby zmobilizować społeczeństwo do walki z grypą. Zaplanowane akcje pozwalają przedstawić społeczeństwu następstwa powikłań pogrypowych oraz rzeczywiste konsekwencje i koszty, jakie generuje grypa. Data 1 października została wybrana nieprzypadkowo, tego dnia przypada również Dzień Seniora, a właśnie ta grupa osób znajduje się w jednej z grup ryzyka.

Z okazji Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Grypy zaszczepiliśmy kierownictwo, pracowników GIS, a także uczestników dzisiejszego brifingu prasowego.

–  Mamy szczepionki w aptekach i są one bezpieczne, a teraz jest idealny okres do szczepienia– powiedział Jarosław Pinkas Główny Inspektor Sanitarny.

Źródło: www.gis.gov.pl

do pobrania - materiały Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Grypy (www.opzg.pl)

1 października obchodzony jest Ogólnopolski Dzień Tornistra.


Znalezione obrazy dla zapytania dzień tornistra

 

 

40374883_2008073205909387_5724089475873636352_n

 

40435407_2009308199119221_7478052668137537536_n


 

28 września - Światowy Dzień Walki z Wścieklizną

Znalezione obrazy dla zapytania Światowy Dzień walki z wścieklizną

Wścieklizna jest śmiertelną chorobą zakaźną o ostrym przebiegu, wywoływaną przez neurotropowe wirusy, pochodzące z rodziny Rhabdoviridae. Do zakażenia najczęściej prowadzi pokąsanie przez chore zwierzę bądź inny kontakt jego śliny z błonami śluzowymi, spojówkami lub uszkodzoną skórą człowieka. W krajach rozwijających się najczęściej źródłem zakażenia są psy przebywające między ludźmi. Okres wylęgania choroby trwa średnio 1-3 miesięcy. Pierwsze objawy pojawiają się najwcześniej po 10 dniach od przedostania się wirusa do organizmu. Są nimi: uczucie niepokoju, ból głowy, gorączka, złe samopoczucie, zmiany czucia w miejscu ugryzienia. Następnie pojawiają się: nadpobudliwość, halucynacje, aerofobia, hydrofobia. Pojawiają się bolesne skurcze mięśni przy przełykaniu, trudności w oddychaniu oraz napady drgawek prowadzące do delirium i zgonu po kilku dniach. Rzadziej spotykaną formą, jest wścieklizna porażenna, charakteryzująca się porażeniami, utratą czucia, osłabieniem i bólem.

Występowanie

Choroba występuje niemal na całym świecie. Najwięcej przypadków wścieklizny u ludzi ma miejsce w Azji, Afryce oraz Ameryce Południowej i Środkowej. Większość z 55 tysięcy śmiertelnych przypadków wścieklizny rocznie odnotowuje się w Afryce i Azji. Najczęściej są one konsekwencją ugryzienia przez psa.

Ryzyko dla podróżujących

Największe zagrożenie stanowią koty i psy uliczne, które krążą między ludźmi. Do grupy wysokiego ryzyka zachorowania na wściekliznę należą dzieci, gdyż ich mała postura sprzyja rozleglejszym ranom w wyniku pokąsania, a one same chętnie garną się do zwierząt, przy czym często nie informują, że zostały pokąsane. Ryzyko zakażenia wścieklizną jest proporcjonalne do prawdopodobieństwa kontaktu z potencjalnie wściekłym ssakiem. W większości krajów rozwijających się stosunek liczby psów (udomowionych i bezdomnych) do ludzi wynosi 1:10. Szacuje się również, że co roku na 100 tysięcy mieszkańców, 100 z nich zostaje pogryzionych przez psa podejrzanego o wściekliznę. Kolejną grupą narażoną na ryzyko wścieklizny są grotołazi, którzy mogą mieć kontakt z nietoperzami zamieszkującymi jaskinie. Nietoperze mogą przenosić wściekliznę poprzez polizanie lub muśnięcie skóry człowieka.

Profilaktyka

Szczepienie przeciwko wściekliźnie jest rekomendowane w dwóch sytuacjach:

  • Aby chronić tych, którzy są narażeni na ryzyko zakażenia wirusem wścieklizny, np. przed wyjazdem do strefy endemicznej lub podczas wykonywania wybranych zawodów - jest to tzw. szczepienie przedekspozycyjne.
  • Aby zapobiec rozwojowi wścieklizny po ugryzieniu przez zwierzę podejrzane o wściekliznę - jest to szczepienie poekspozycyjne.  

Osoby szczególnie narażone na zakażenie ze względu na charakter podróży powinny zaszczepić się przeciwko wściekliźnie przed wyjazdem. Szczepienie przed podróżą nie zwalnia jednak z zachowania środków ostrożności. Bezwzględnie należy unikać dotykania oraz głaskania obcych zwierząt, nawet, gdy są domowe i zachowują się przyjaźnie. Gdy zaobserwujemy dziwnie zachowujące się zwierzę należy poinformować o tym odpowiednie służby. Ponadto, jeśli podczas podróży ugryzie nas zwierzę to mimo zaszczepienia się przed wyjazdem należy zgłosić się do lekarza, który podejmie odpowiednie kroki, aby uniknąć choć najmniejszego ryzyka rozprzestrzenienia się wirusa wewnątrz organizmu.

Źródło: szczepieniadlapodrozujacych.pl

Sezon na grzybobranie! Apelujemy o szczególną ostrożność podczas zbierania grzybów

Znalezione obrazy dla zapytania grzybobranie

Sezon na grzybobranie i piesze wycieczki do lasów w pełni. W Polsce ten sposób spędzania wolnego czasu jest bardzo popularny.

Zatrucia grzybami

Zgodnie z danymi obejmującymi wszystkie województwa w Polsce w roku 2017, zatruciu grzybami uległy 24 osoby – w tym wszystkie hospitalizowano. Główną przyczyną zatrucia grzybami jest niewłaściwe rozpoznanie jadalnych i trujących grzybów oraz nieodpowiednie przygotowanie potraw z niektórych jadalnych grzybów.

Pierwsze objawy zatrucia grzybami mogą pojawić się już po kilku godzinach od ich zjedzenia, jednak w zależności od rodzaju, symptomy zatrucia mogą wystąpić nawet po kilkunastu godzinach od spożycia grzybów.

Najczęstsze objawy zatrucia grzybami:

  • nudności,
  • wymioty,
  • ból brzucha i głowy,
  • podwyższona temperatura ciała.

Przy zatruciu grzybami możemy na początku mieć objawy podobne jak przy niestrawności lub infekcji przewodu pokarmowego.

Niejednorodność objawów zatrucia grzybami wynika z zawartości różnych toksyn w poszczególnych odmianach. Rodzaje objawów oraz ich intensywność zależą od predyspozycji organizmu oraz ilości spożytych toksyn.

Pierwsza pomoc:

Jeśli po zjedzeniu grzybów pojawiają się oznaki zatrucia, należy niezwłocznie zapewnić pomoc lekarską, skontaktować się z numerem alarmowym 999 lub 112 albo przewieźć chorego do szpitala.

Czekając na pomoc medyczną można sprowokować wymioty.

Osobie z objawami zatrucia nie należy podawać mleka i alkoholu, ponieważ płyny te przyśpieszają przenikanie toksyn do krwiobiegu.

Leczenie:

Bardzo często pacjenci nie kojarzą swoich dolegliwości ze spożyciem grzybów i bagatelizują objawy.

Zbyt późna reakcja i brak właściwego leczenia może prowadzić do powstania nieodwracalnych zmian w organizmie, a nawet śmierci.

Leczenie polega na płukaniu żołądka, podawaniu węgla aktywnego oraz uzupełnianiu płynów i elektrolitów. Stosowane jest również leczenie objawowe.

Najczęstsze i najbardziej niebezpieczne zatrucia spowodowane są na skutek spożycia Muchomora sromotnikowego, który mylony jest z takimi grzybami jadalnymi jak: Kania czubajka, Gąska zielona.

Hospitalizacja w przypadku zatruć trwa od kilku do kilkunastu tygodni a badaniu i leczeniu powinny się poddać wszystkie osoby, które jadły potrawę z trującymi grzybami, a nie tylko te, które mają objawy zatrucia.

Spożywanie grzybów:

Nie zaleca się jedzenia grzybów:

  • kobietom w ciąży i karmiącym,
  • dzieciom,
  • osobom starszym,
  • osobom z zaburzeniami pracy przewodu pokarmowego.

Rozpoznawanie grzybów

Zbieranie grzybów wymaga wiedzy oraz doświadczenia.

Pomoc w rozpoznawaniu:

  • Grzyboznawcy – posiadają uprawnienia do oceny grzybów świeżych i suszonych,
  • Klasyfikatorzy grzybów – posiadają uprawnienia do oceny wyłącznie grzybów świeżych.

Grzyboznawcy oraz klasyfikatorzy grzybów uzyskują uprawnienia w drodze decyzji administracyjnej Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która poprzedzona jest odpowiednim kursem specjalistycznym oraz egzaminem.

  • Atlas grzybów – zawierający szczegółowe informacje o grzybach, miejscach ich występowania oraz zdjęcia przedstawiające poszczególne gatunki.
  • Aplikacje mobilne – ułatwiające identyfikację grzybów za pośrednictwem smartfonu, dostępne w postaci mobilnych atlasów grzybów lub identyfikujące grzyby na podstawie zrobionego zdjęcia.

Pamiętaj!

Zbieraj grzyby, co, do których masz całkowitą pewność. Jeżeli masz wątpliwości, nie ryzykuj, przynieś grzyby do najbliższej siedziby stacji sanitarno-epidemiologicznej, w której dyżury pełnią grzyboznawcy lub klasyfikatorzy grzybów. Specjalista bezpłatnie oceni czy grzyby są jadalne, niejadalne czy też trujące.

Jak się przygotować do grzybobrania:

  • odpowiednie ubranie: bluza lub kurtka, spodnie z długimi nogawkami, peleryna przeciwdeszczowa, kalosze lub buty z wyższą cholewką, czapka lub kapelusz – zabezpieczy nas przed wilgocią oraz ukąszeniem owadów i żmij;
  • koszyk na grzyby najlepiej wiklinowy – w foliowej torebce grzyby zaczynają parować, co sprzyja ich psuciu;
  • nożyk do oczyszczania grzybów – zbierając grzyby delikatnie je wykręcamy z podłoża a pozostałości ściółki czyścimy za pomocą noża;
  • środek odstraszający owady – stanowi dodatkową ochronę przed komarami i kleszczami.

Źródło: www.gis.gov.pl

Promocja zdrowego stylu życia na Dożynkach Gminno - Powiatowych w Płużnicy

31 sierpnia odbyły się Dożynki Gminno - Powiatowe w Płużnicy. W uroczystościach dożynkowych wzięli również udział przedstawiciele Inspekcji Sanitarnej w Wąbrzeźnie, którzy korzystając z uprzejmości Starostwa Powiatowego w Wąbrzeźnie mogli promować zdrowy styl życia. Społeczność powiatu mogła zapoznać się z materiałami edukacyjnymi z zakresu profilaktyki nowotworowej, profilaktyki zakażeń krwiopochodnych, profilaktyki zagrożeń wynikających ze stosowania różnorodnych substancji psychoaktywnych. Zachęcano również do wykonywania szczepień ochronnych  jako podstawowej metody zapobiegania wielu chorobom zakaźnym.

Stoisko przygotowane przez Inspekcję Sanitarną w Wąbrzeźnie cieszyło się sporym zainteresowaniem uczestników imprezy. Jest to dla nas ogromnie ważne ponieważ zależy nam aby mieszkańcy naszej Małej Ojczyzny byli jak najzdrowsi dbając świadomie  o własne zdrowie oraz zdrowie swoich bliskich.


 

28 lipca - Światowy Dzień Walki z WZW

28 Lipca – Światowy dzień WZW

28 Lipca – Światowy dzień WZW

Światowy Dzień Wirusowych Zapaleń Wątroby przypada na 28 lipca. Święto to obchodzone jest corocznie w dniu urodzin prof. Barucha Samuela Blumberga, lekarza, laureata Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny za odkrycie wirusowego zapalenia wątroby typu B oraz opracowanie szczepionki przeciwko niemu. Formalnie taką datę zatwierdziła WHO w maju 2010 r. (wcześniej był 1 października) a dzień ma być przyczynkiem do podniesienia świadomości zdrowotnej społeczeństw oraz zintensyfikowania walki z WZW.

Wirusowe zapalenie wątroby (WZW) jest to grupa chorób zakaźnych wywołanych przez wirusy hepatotropowe, których wspólną cechą jest powodowanie zapalenia wątroby. We wszystkich typach mogą występować zakażenia pełnoobjawowe, skąpoobjawowe jak i bezobjawowe. Przy zaburzeniach czynności wątroby dochodzi do objawów żółtaczki, podwyższenia temperatury ciała, utraty apetytu, nudności, ogólnego niedomagania i osłabienia oraz podwyższenia enzymów wątrobowych. Jest to schorzenie występujące dość często, a wywołane jest przez wiele czynników etiologicznych takich jak: alkohol, leki, różnorodne substancje chemiczne występujące w środowisku człowieka oraz wiele drobnoustrojów. Ogólnie można podzielić je na wirusy pierwotnie hepatotropowe, wśród których znamy co najmniej 5 typów: A, B, C, D, E oraz wirusy cytomegalii (CMV), herpes (HSV), Epsteina-Barr (EBV).

Ogólnie można powiedzieć, że wirusy wywołujące WZW typu A szerzą się drogą pokarmową, przebieg choroby okresu ostrego jest lżejszy, z mniejszą śmiertelnością. Typy wirusów B, C i D przenoszą się drogą parenteralną a także drogą seksualną i drogą zakażenia wertykalnego, przebieg jest na ogół cięższy z większą śmiertelnością, a u części ozdrowieńców występują następstwa o charakterze organicznym (przewlekłe zapalenia wątroby, marskość wątroby, pierwotny rak wątroby).

W chwili obecnej według oszacowań Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), w skali globalnej około 2-3% populacji (130-150 mln) jest przewlekle zakażonych wirusem HCV, choć dane te mogą być nieco zawyżone. Według najnowszych badań, w których uwzględniono osoby, u których wykrywa się wirusa, a nie jedynie ślad jego obecności w postaci przeciwciał anty-HCV, liczba osób zakażonych HCV to 80 mln. Istotne, że corocznie notuje się ok. 500 000 zgonów z powodu zakażenia wirusem HCV na świecie.

W Polsce natomiast nawet do 200 tys. osób może być zakażonych HCV (obecność wirusa w organizmie). Wyniki badań prowadzonych w ramach Projektu „Zapobieganie zakażeniom HCV” wskazują, że przeciwciała anty-HCV występują u 1,11% populacji osób dorosłych w Polsce (ok. 350 tys. osób). Odsetek osób zakażonych HCV (obecność HCV RNA) dotyczy 0,52% populacji osób dorosłych, tj. ok. 165 tys. (od 125 do 215 tysięcy). HCV rzadziej występuje wśród dzieci, ale dokładne dane nie są dostępne. Rozpowszechnienie zakażeń HCV jest wyższe wśród mężczyzn niż kobiet (0,70% vs 0,35%) oraz w grupie wieku 18-24 (1,02%). Wyniki naszych badań są alarmujące, gdyż wskazują, że w Polsce 80% osób zakażonych HCV o tym nie wie, a świadomość na temat zakażeń HCV w społeczeństwie jest wciąż zbyt niska. Ponad połowa osób (55%) deklaruje, że nigdy nie słyszała o wirusie HCV.

Najlepszym sposobem zapobiegania Wirusowym zapaleniom wątroby są szczepienia, są onew Polsce obowiązkowe. Należy je podawać przede wszystkim dzieciom w ciągu 24 godzin od urodzenia, studentom uczelni medycznych i osobom, które nigdy nie były szczepione przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby.

Źródło: www.e-medycyna.pl


 

14 czerwca - Światowy Dzień Krwiodawcy

Znalezione obrazy dla zapytania Åwiatowy DzieÅ krwiodawcy 2019

Życzenia z okazji Światowego Dnia Krwiodawcy od Ministra Zdrowia

Z okazji Światowego Dnia Krwiodawcy Minister Zdrowia pragnie złożyć wszystkim Krwiodawcom życzenia: