Treść Strony

Poziomy Zarządzania Kryzysowego w Polsce

Zarządzanie kryzysowe w województwie

Do zadań wojewody w sprawach zarządzania kryzysowego należy m.in. kierowanie monitorowaniem, planowaniem, reagowaniem i usuwaniem skutków zagrożeń na terenie regionu, a także realizowanie zadań z zakresu planowania cywilnego, w tym:

• wydawanie starostom zaleceń do powiatowych planów zarządzania kryzysowego,

• zatwierdzanie powiatowych planów zarządzania kryzysowego,

• przygotowywanie i przedkładanie do zatwierdzenia ministrowi właściwemu do spraw administracji publicznej wojewódzkiego planu zarządzania kryzysowego,

• realizacja wytycznych do wojewódzkich planów zarządzania kryzysowego,

oraz:

• zarządzanie, organizowanie i prowadzenie szkoleń, ćwiczeń i treningów z zakresu zarządzania

kryzysowego;

• wnioskowanie o użycie pododdziałów lub oddziałów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej do wykonywania zadań, o których mowa w art. 25 ust. 3;

• wykonywanie przedsięwzięć wynikających z dokumentów planistycznych wykonywanych w ramach planowania operacyjnego realizowanego w województwie;

• zapobieganie, przeciwdziałanie i usuwanie skutków zdarzeń o charakterze terrorystycznym;

• współdziałanie z Szefem Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w zakresie zapobiegania, przeciwdziałania i usuwania skutków zdarzeń o charakterze terrorystycznym;

• organizacja wykonania zadań z zakresu ochrony infrastruktury krytycznej.

Aby zadania te mogły być realizowane w sposób efektywny koniecznym jest stworzenie aparatu pomocniczego dla wojewody. W urzędach wojewódzkich na terenie całego kraju funkcjonują Wydziały Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego. W ramach swoich kompetencji wydziały te zajmują się sprawami związanymi z bezpieczeństwem powszechnym, obroną cywilną, obronnością państwa, ratownictwem medycznym oraz co najważniejsze zarządzeniem kryzysowym.

 

W ramach zadań związanych z zarządzaniem kryzysowym wydziały te realizują m.in. zadania związane z:

• gromadzeniem i przetwarzanie danych oraz ocena zagrożeń występujących na obszarze województwa;

• monitorowaniem, analizowanie i prognozowanie rozwoju zagrożeń na obszarze województwa,

• dostarczaniem niezbędnych informacji dotyczących aktualnego stanu bezpieczeństwa dla zespołu zarządzania kryzysowego, zespołu zarządzania kryzysowego działającego w urzędzie obsługującym,

• współpracą z innymi zespołami zarządzania kryzysowego,

• współpraca z powiatowymi zespołami zarządzania kryzysowego,

• realizacją zadań stałego dyżuru w ramach gotowości obronnej państwa,

• opracowywaniem i aktualizacja wojewódzkiego planu zarządzania kryzysowego,

• opracowywanie. i aktualizacja wojewódzkiego planu ochrony infrastruktury krytycznej,

• planowaniem wsparcia innych organów właściwych w sprawach zarządzania kryzysowego,

• planowaniem użycia pododdziałów lub oddziałów Sił Zbrojnych do wykonywania zadań w trakcie kryzysu,

• przekazywaniem do wiadomości publicznej informacji związanych z zagrożeniami.

Jednym z najważniejszym elementów zarządzania kryzysowego na terenie województwa jest Wojewódzkie Centrum Zarządzania Kryzysowego, które działa w ramach Wydziału Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego Urzędu Wojewódzkiego.

Do zadań wojewódzkich centrów zarządzania kryzysowego należy:

• pełnienie całodobowego dyżuru w celu zapewnienia przepływu informacji na potrzeby zarządzania kryzysowego,

• współdziałanie z centrami zarządzania kryzysowego organów administracji publicznej,

• nadzór nad funkcjonowaniem systemu wykrywania i alarmowania oraz systemu wczesnego ostrzegania ludności,

• współpraca z podmiotami realizującymi monitoring środowiska,

• współdziałanie z podmiotami prowadzącymi akcje ratownicze, poszukiwawcze i humanitarne,

• dokumentowanie działań podejmowanych przez centrum,

• realizacja zadań stałego dyżuru na potrzeby podwyższania gotowości obronnej państwa.

Wojewódzkie Centrum Zarządzania Kryzysowego na bieżąco monitoruje sytuację na terenie województwa poprzez stałą współpracę z Powiatowymi Centrami Zarządzania Kryzysowego oraz innymi inspekcjami, służbami i strażami. Informacje na temat sytuacji w województwie przesyłane są w meldunkach dobowych według stanu sytuacyjnego na godz. 24:00 do Rządowego Centrum Bezpieczeństwa, a także według stanu sytuacyjnego na godz. 7:00 dla Wojewody. W ramach stałej działalności Wojewódzkie Centrum Zarządzania Kryzysowego zabezpiecza wideokonferencje na szczeblu wojewódzkim i administracji rządowej. WCZK prowadzi stały monitoring poziomu stanu wód głównych rzekach województwa, ponadto na bieżąco przekazywane są właściwym inspekcjom, służbom i strażom oraz powiatom komunikaty i ostrzeżenia dotyczące niekorzystniejszych zjawisk atmosferycznych z Centralnego Biura Prognoz Meteorologicznych Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej. Wojewódzkie Centrum Zarządzania Kryzysowego monitoruje sytuację radiologiczną w oparciu o komunikaty sporządzane przez Państwową Agencję Atomistyki (IEA Świerk).

Jednocześnie ustawodawca przewidział możliwość stworzenia wojewódzkiego zespołu zarządzania kryzysowego, który powoływany jest przez wojewodę. Siedzibą prac zespołu jest urząd wojewódzki, jednakże zdarzają się również spotkania wyjazdowe. W skład zespołu wchodzą przedstawiciele Policji, Państwowej Straży Pożarnej, Wojska, Inspektora Nadzoru Budowlanego, Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych. Zespół może zbierać się i działać w dwóch trybach tj: zwyczajnym i alarmowym (w przypadku realnego zagrożenia wystąpienia sytuacji kryzysowej).

Do zadań wojewódzkiego zespołu zarządzania kryzysowego należy w szczególności:

• ocena występujących i potencjalnych zagrożeń mogących mieć wpływ na bezpieczeństwo publiczne i prognozowanie tych zagrożeń;

• przygotowywanie propozycji działań i przedstawianie wojewodzie wniosków dotyczących wykonania, zmiany lub zaniechania działań ujętych w wojewódzkim planie zarządzania kryzysowego;

• przekazywanie do wiadomości publicznej informacji związanych z zagrożeniami;

• opiniowanie wojewódzkiego planu zarządzania kryzysowego.

Zarządzanie Kryzysowe w Powiecie

Kolejnym ogniwem ważnym w systemie zarządzania kryzysowego ze względu na lokalność działania jest powiat. Organem właściwym w sprawach zarządzania kryzysowego na obszarze powiatu jest starosta jako przewodniczący zarządu powiatu.

 

Do jego zadań w sprawach zarządzania kryzysowego należy:

• kierowanie monitorowaniem, planowaniem, reagowaniem i usuwaniem skutków zagrożeń na terenie powiatu;

• realizacja zadań z zakresu planowania cywilnego, w tym:

• opracowywanie i przedkładanie wojewodzie do zatwierdzenia powiatowego planu zarządzania kryzysowego,

• realizacja zaleceń do powiatowych planów zarządzania kryzysowego,

oraz

• wydawanie organom gminy zaleceń do gminnego planu zarządzania kryzysowego,

• zatwierdzanie gminnego planu zarządzania kryzysowego;

• zarządzanie, organizowanie i prowadzenie szkoleń, ćwiczeń i treningów z zakresu zarządzania kryzysowego;

• wykonywanie przedsięwzięć wynikających z planu operacyjnego funkcjonowania powiatów i miast na prawach powiatu;

• zapobieganie, przeciwdziałanie i usuwanie skutków zdarzeń o charakterze terrorystycznym;

• współdziałanie z Szefem Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w zakresie przeciwdziałania, zapobiegania i usuwania skutków zdarzeń o charakterze terrorystycznym;

• organizacja i realizacja zadań z zakresu ochrony infrastruktury krytycznej.

Biorąc pod uwagę ogrom i znaczenie powyższych zadań zaistniała potrzeba przypisania ich do poszczególnych służb lub inspekcji. Zadania wymienione powyżej starosta wykonuje przy pomocy powiatowej administracji zespolonej i jednostek organizacyjnych powiatu.

W sytuacji realnego lub przewidywanego zagrożenia życia lub zdrowia ludzi starosta wykonuje zadania zarządzania kryzysowego przy pomocy powiatowego zespołu zarządzania kryzysowego powołanego przez starostę. Zespół powiatowy wykonuje na obszarze powiatu te same zadania, które są przewidziane dla zespołu wojewódzkiego. W skład zespołu powiatowego, którego pracami kieruje starosta, wchodzą osoby powołane spośród osób zatrudnionych w starostwie powiatowym, powiatowych jednostkach organizacyjnych lub jednostkach organizacyjnych stanowiących aparat pomocniczy kierowników zespolonych służb, inspekcji i straży powiatowych oraz przedstawicieli społecznych organizacji ratowniczych.

W celu zapewnienia przepływu informacji na potrzeby zarządzania sytuacją nadzwyczajną tworzy się powiatowe centra zarządzania kryzysowego, które zapewniają całodobowy monitoring sytuacji oraz wykonują zadania z zakresu zarządzania kryzysowego.

Organizację, siedzibę oraz tryb pracy powiatowego centrum zarządzania kryzysowego, w tym sposób całodobowego alarmowania członków zespołu zarządzania kryzysowego oraz sposób zapewnienia całodobowego obiegu informacji w sytuacjach kryzysowych, określa starosta.

Luką w systemie jest fakt, że starostowie zazwyczaj organizują powiatowe centrum zarządzania kryzysowego na bazie powiatowych służb i inspekcji. W praktyce centra te tworzone są na bazie komend powiatowych Państwowej Straży Pożarnej co powoduje utrudnienia w obiegu informacji.