Starostwo Powiatowe w Wąbrzeźnie

Kalendarz, imieniny

Dziś jest: 28.06.2017
Imieniny: Ireneusza, Leona, Józefa

Wyszukiwarka

Grafika strony

BEZPIECZNE WAKACJE

Menu:

Banery

  • ZPP

  • Zdrowie dla Powiatu Wąbrzeskiego

  • PIK

  • decydujemy

  • SWPPW

  • YouTube logo

Nawigacja

Jesteś tutaj:

Translator Google

Odnośnik do BIP

Treść strony

Zasady bezpiecznej kąpieli

Zasady bezpiecznej kąpieli

Bezpieczne wakacje - pliki do pobrania

Rozważnie korzystaj ze słońca

Promieniowanie UV

Rozważnie korzystaj ze słońca

Promieniowanie UV

Zasady bezpieczeństwa podczas upałów

Zasady bezpieczeństwa podczas upałów

Zasady bezpieczeństwa podczas upałów

Zasady bezpieczeństwa podczas upałów

Na co zwracać uwagę gdy robimy zakupy

Na co zwracać uwagę gdy robimy zakupy

Na co zwracać uwagę gdy robimy zakupy

Na co zwracać uwagę gdy robimy zakupy

Jak uniknąć zatruć i zakażeń pokarmowych

Jak uniknąć zatruć i zakażeń pokarmowych

Jak uniknąć zatruć i zakażeń pokarmowych

Jak uniknąć zatruć i zakażeń pokarmowych

UWAGA - DOPALACZE MOGĄ ZABIĆ

Znalezione obrazy dla zapytania DOPALACZE

Dopalacze - ważne numery telefonów

Dopalacze - Gdzie szukać pomocy. Najważniejsze numery telefonów

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Bydgoszczy informuje o najważniejszych numerach telefonów, pod którymi można szukać pomocy dotyczącej dopalaczy.


800 060 800 – bezpłatna, całodobowa infolinia Głównego Inspektora Sanitarnego. Pod tym numerem telefonu można uzyskać informacje na temat negatywnych skutków zażywania dopalaczy oraz o możliwościach leczenia. Infolinia jest także przeznaczona dla rodziców, którzy mają wątpliwości, czy ich dzieci zażywają dopalacze. Na infolinię GIS można przekazywać także informacje, które mogą ułatwić służbom dotarcie do osób handlujących tymi nielegalnymi substancjami.
 

116 111 – Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży. Służy on młodzieży i dzieciom potrzebującym wsparcia, opieki i ochrony. Zapewnia dzwoniącym możliwość wyrażania trosk, rozmawiania o sprawach dla nich ważnych oraz kontaktu w trudnych sytuacjach. Telefon prowadzi Fundacja Dzieci Niczyje. Linia jest dostępna codziennie w godzinach 12–20, pomoc online dostępna na www.116111.pl/napisz. Tylko w 2014 roku specjaliści przeprowadzili 3205 rozmów dotyczących dopalaczy.
 

800 100 100 – Telefon dla rodziców i nauczycieli w sprawach bezpieczeństwa dzieci. To bezpłatna i anonimowa pomoc telefoniczna i online dla rodziców i nauczycieli, którzy potrzebują wsparcia i informacji w zakresie przeciwdziałania i pomocy dzieciom przeżywającym kłopoty i trudności wynikające z problemów i zachowań ryzykownych takich jak: agresja i przemoc w szkole, cyberprzemoc i zagrożenia związane z nowymi technologiami, wykorzystywanie seksualne, kontakt z substancjami psychoaktywnymi, uzależnienia, depresja, myśli samobójcze, zaburzenia odżywiania. Telefon prowadzi Fundacja Dzieci Niczyje. Linia dostępna od poniedziałku do piątku w godzinach 12–8, pomoc online dostępna pod adresem pomoc@800100100.pl. W 2014 roku 61 rozmów dotyczyło problemów z dopalaczami.
 

800 12 12 12 – Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka. Osoby poszukujące pomocy oraz informacji na temat dopalaczy mogą korzystać także z telefonu zaufania Rzecznika Praw Dziecka. Numer przeznaczony jest zarówno dla dzieci, jak i dorosłych, którzy chcą zgłosić problemy dzieci. Telefon jest czynny od poniedziałku do piątku w godzinach od 8.15 do 20. Po godzinie 20 oraz w dni wolne od pracy, każdy może przedstawić problem i zostawić numer kontaktowy.
 

112 – Jednolity numer alarmowy obowiązujący na terenie całej Unii Europejskiej.

Poradnik bezpiecznego wypoczynku

Poradnik bezpiecznego wypoczynku

Dzieci bawiące się na placu zabaw

Dni wolne od zajęć szkolnych to doskonała okazja, aby zadbać o właściwy wypoczynek dzieci i młodzieży. Najważniejsze jest jednak, aby przygotowane przez organizatorów, a wybrane przez rodziców i dzieci formy wypoczynku nie tylko sprawiały radość i spełniały marzenia, ale miały także funkcję edukacyjną oraz pozostawiły wspaniałe wspomnienia.

Celem poradnika jest przekazanie w przystępny sposób wszystkim zainteresowanym, w szczególności organizatorom wypoczynku oraz rodzicom i opiekunom, głównych zasad dotyczących rejestracji, przebiegu i bezpieczeństwa wypoczynku dzieci i młodzieży, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Źródło: www.men.gov.pl

Poradnik bezpiecznego wypoczynku

Uwaga kleszcze

Znalezione obrazy dla zapytania kleszczeinfo.pl

Uwaga kleszcze!!!
Kleszcze są krwiopijnymi pasożytami gadów, ptaków i ssaków, w tym człowieka. Wywołują miejscowe reakcje skórne i toksykozy, z których najgroźniejszą jest porażenie kleszczowe. Przenoszą również czynniki chorobotwórcze, m.in. wirusy, bakterie i pierwotniaki, powodujące choroby groźne dla zdrowia, a nawet życia człowieka.
Dorosłe samiczki są długości 3 -4 mm, natomiast samce 2,5 mm. Każde stadium rozwojowe kleszcza, tzn. larwa, nimfa i imago, czyli dojrzała forma musi raz wyssać krew od kręgowca, ażeby móc się dalej rozwijać. Cykl rozwojowy jednego pokolenia kleszczy trwa średnio 2 lata. Wzrost temperatury powoduje wzrost aktywności kleszczy, która rozpoczyna się w miesiącach marcu/kwietniu i trwa od jesieni do października/listopada. Maksimum aktywności zależy od czynników klimatycznych i przebiega w Europie Środkowej .w dwóch fazach, tzn. w miesiącach maju/czerwcu i wrześniu/październiku. Wilgotne lato i łagodna zima sprzyjają rozprzestrzenianiu się kleszczy.
Optymalne warunki dla kleszczy i ich żywicieli stanowią biotopy. Większość dotychczas dokładnie zlokalizowanych naturalnych ognisk infekcji to obszary przejściowe między dwoma różnymi typami roślinności, jak np: brzegi lasów z graniczącymi łąkami, polany, błonia nad rzekami i stawami, zagajniki z zaroślami, obszary gdzie las liściasty przechodzi w iglasty lub odwrotnie albo wysoki w niski, obszary zarośnięte paprociami, jeżynami, czarnym bzem i leszczyną. Kleszcze spotyka się na trawie i w niskich krzakach. Wiszą na źdźbłach trawy i na spodzie liści, z tego powodu są niewidoczne. Rejonami największego zagrożenia w Polsce są tereny dawnego województwa olsztyńskiego, białostockiego, suwalskiego i opolskiego. Powiatu świdnicki jest obszarem umiarkowanego narażenia na zachorowania.
Zachorowania są związane na ogół z ogniskami przyrodniczymi, w których wirus krąży między zwierzętami (gryzonie, zwierzyna leśna, ptaki wędrowne) i przenosicielami wirusa, którymi są kleszcze. Cykl ten zachodzi niezależnie od człowieka. W Polsce od wielu lat zachorowania na kleszczowe zapalenie mózgu (kzm) występowały głównie na terenach endemicznych w województwie białostockim, suwalskim i olsztyńskim. Od 1993 roku liczba zgłoszonych zachorowań pokaźnie wzrosła w porównaniu z okresem poprzednim i co roku zgłasza się od 181 do 267 przypadków.
W Polsce wystąpiły trzy ogniska kleszczowego zapalenia mózgu szerzące się drogą pokarmową przez picie mleka zakażonych krów (woj. Olsztyńskie - 1974 r.) i mleka koziego (woj. Kielckie - 1995 r., woj. Wrocławskie - 1996 r.). Nasilenie zachorowań na kzm obserwuje się od 1993 r. w wielu krajach europejskich.
Ukąszenia przez kleszcze
Typowymi miejscami ukąszenia u człowieka są głowa, uszy, miejsca zgięcia dużych stawów, ręce i nogi. Ponieważ ślina kleszczy posiada właściwości znieczulające, ukąszenie na ogół nie zostaje zauważone i dIatego też bardzo często osoby z zachorowaniem na kleszczowe zapalenie mózgu nie przypominają sobie momentu ukąszenia.
Zachorowania
Zachorowania na kleszczowe zapalenie mózgu i opon mózgowo-rdzeniowych wykazują dwa nasilenia z mniej więcej 4 tygodniowym opóźnieniem w stosunku do aktywności kleszczy, tzn. jedno, maksimum zachorowań w miesiącach czerwcu/lipcu i drugie w październiku.
Chorują dzieci i dorośli w wieku od 3 do 80 lat, najczęściej w wieku 15-50 lat. U części osób choroba może przebiegać łagodnie i tylko badanie krwi potwierdza zakażenie. W innych przypadkach przebieg jest dwufazowy. Pierwsza faza choroby pojawia się po 7-14 dniach od kontaktu z kleszczem I przebiega z gorączką oraz objawami podobnymi do grypy. Objawy te utrzymują się około tygodnia. Po kilku dniach lepszego samopoczucia występuje druga faza choroby z bólami głowy, gorączką, wymiotami, nudnościami, utratą przytomności i zespołem objawów neurologicznych.
Leczenie i zapobieganie
Nie ma leczenia przyczynowego kleszczowego zapalenia mózgu. Leczy się tylko objawy wywołane wirusem. Objawy zwykle ustępują po 2-3 tygodniach i pacjent zdrowieje. Choroba może przebiegać ciężko, gdy wystąpią objawy mózgowe, móżdżkowe lub rdzeniowe, rzadko ma przebieg śmiertelny, czasem stwierdza się następstwa pochorobowe pod postacią niedowładów, depresji, zaniku mięśni lub stalych bólów głowy.
Jedynym sposobem uniknięcia przykrych skutków choroby jest zapobieganie. W tym celu konieczne jest stosowanie kilku prostych zasad.
Należy:
•nosić odpowiednią odzież w lesie zakrywającą jak najwięcej części ciała;
•jak najszybciej usunąć kleszcza ze skóry;
•stosować środki odstraszające kleszcze;
•gotować mleko pochodzące od krów, kóz i owiec;
•unikać pobytu w rejonach zakażonych kleszczy;
•po wizycie w lesie dokładnie obejrzeć całe ciało. Jeżeli zauważysz ukąszenie, natychmiast delikatnie usuń kleszcza - uchwyć pęsetą za główkę i pociągnij. Miejsce ukłucia zdezynfekuj.
Stosowanie wymienionych zasad zmniejsza prawdopodobieństwo ukąszenia i zakażenia. Jednak najpewniejszym sposobem zabezpieczenia się jest szczepienie ochronne.
Szczepienia
Szczepienia zaleca się osobom przebywającym na terenach endemicznych: zatrudnionym przy eksploatacji lasów, stacjonującemu w lasach wojsku, rolnikom, młodzieży, odbywającej praktyki oraz turystom, uczestnikom obozów i kolonii.
Szczepienie przeciw kzm jest zalecane przez Ministerstwo Zdrowia. Schemat szczepień uzależniony jest od zaleceń producenta preparatu szczepionkowego.
Przed zaszczepieniem należy skonsultować się z lekarzem!
Jak wyciągnąć kleszcza?
Jak tylko zauważysz kleszcza na ciele, należy go możliwie szybko usunąć. Wprawdzie nie likwiduje się niebezpieczeństwa zarażenia zapaleniem mózgu i opon mózgowych, gdyż kleszcz zostawia wirusy od razu po przewierceniu skóry.
Aby wyciągnąć kleszcza należy go ująć pincetą jak najbardziej z przodu, wystarczająco mocno żeby pinceta się nie ześliznęła, i wyciągnąć go prosto, bez kręcenia. Nie zgnieść kleszcza ponieważ można spowodować wyciśnięcie jego zawartości do ciała.

plakat.jpg

 

„Kleszczowe Zapalenie Mózgu. Zapobiegaj! Zaszczep się!”

Znalezione obrazy dla zapytania kleszczeinfo.pl

Kleszcze

 

 
Wiele osób nadal sądzi, że kleszcze spadają z drzew. W rzeczywistości, żyją one w ściółce i w poszukiwaniu swych żywicieli (zwierząt, ludzi) wspinają się na trawy i krzewy nie wyżej niż na 20 do 70cm. Dlatego "zbieramy" kleszcze przechodząc przez trawy lub krzewy, w lesie, na łące, podczas pracy na działce lub spacerów w parkach. Kleszcze posiadają zmysły powonienia i temperatury, które umożliwiają im wykrycie "ofiary". Z powodu małych rozmiarów kleszczy wielu zakażonych ludzi nie pamięta ukłucia.
Kleszcze występują powszechnie na terenie całego kraju. Żyją w miejscach lekko wilgotnych i obfitujących w roślinność. Możesz spotkać je w lasach i na ich obrzeżach, w zagajnikach, wzdłuż ścieżek leśnych, w miejscach gdzie las liściasty przechodzi w iglasty lub odwrotnie, na obszarach porośniętych wysoką trawą, zaroślami lub paprociami, na łąkach, pastwiskach, nad brzegami rzek i jezior. Pojawiają się także w parkach i na działkach. Żyją nie tylko na nizinach, ale także w terenach górskich do wysokości 1300 - 1500 m n.p.m.
Kleszcze są aktywne od wczesnej wiosny do późnej jesieni. Żywią się krwią zwierząt i ludzi. Na swe ofiary czekają zwykle w trawach lub na krzewach. Atakując, znieczulają miejsce wkłucia, by spokojnie żerować nawet przez kilka dni. W czasie ukłucia i wysysania krwi przenoszą groźne choroby zakaźne.
Po powrocie z lasu lub łąki sprawdź ubranie i usuń dostrzeżone kleszcze. Warto także wziąć prysznic – możesz w ten sposób spłukać z siebie nie wczepione jeszcze larwy kleszczy, które trudno jest zauważyć z racji ich niewielkich rozmiarów.
Ukąszenia kleszczy są bezbolesne. Jeżeli przebywasz na terenach zamieszkiwanych przez kleszcze sprawdzaj codziennie swoje ciało bardzo dokładnie. Zwracaj przy tym szczególną uwagę na miejsca, gdzie skóra jest delikatna: pachwiny, pępek, miejsca za uszami, zgięcia pod kolanami, owłosiona skóra głowy itp. Dzieci oglądaj dwa do trzech razy dziennie.
Jeżeli dostrzeżesz wczepionego kleszcza, usuń go jak najszybciej np: za pomocą pęsety z cienkimi końcami. Chwyć mocno kleszcza, tak blisko skóry, jak tylko możliwe. Pewnym ruchem oderwij go od skóry (nie obracając). Jeśli pozostaną części kleszcza wbite w skórę, należy je usunąć tak szybko, jak tylko możliwe.
Paraliżowanie kleszcza olejem, kremem itp. może spowodować wstrzyknięcie większej ilości materiału zakaźnego do ciała – a więc nie używaj wazeliny, płonących zapałek, ani końcówek papierosów, pilników do paznokci lub innych przedmiotów.
Jeżeli masz kłopot z usunięciem kleszcza, zgłoś się do lekarza.
 
 
Kleszczowe Zapalenie Mózgu
 

Kleszczowe zapalenie mózgu (KZM) jest chorobą wirusową przenoszoną przez kleszcze. Atakuje ona układ nerwowy i może mieć przebieg od łagodnego po ciężki, prowadząc do trwałych następstw w postaci niedowładów, zaburzeń koncentracji lub depresji. Do zakażenia dochodzi podczas ukłucia przez zakażonego kleszcza lub spożycia niepasteryzowanych produktów mlecznych pochodzących od zakażonych zwierząt. W Europie choroba jest najczęściej przenoszona przez kleszcza pospolitego (Ixodes ricinus). Nie każdy osobnik musi przenosić niebezpieczne wirusy KZM, jednak w niektórych regionach częstość zakażenia kleszczy jest znaczna.
Wirus kleszczowego zapalenia mózgu to flawiwirus należący do rodziny Flaviviridae. Do flawiwirusów należą także inne chorobotwórcze wirusy np: wirus żółtej gorączki, wirus Dengue, wirus gorączki Zachodniego Nilu, czy wirus japońskiego zapalenia mózgu. Ze względu na specyficzną drogę przenoszenia przez zakażone kleszcze lub przez komary wirusy te noszą również nazwę arbowirusów od "arthropod-borne viruses" - wirusy przenoszone przez stawonogi.
Flawiwirusy mają postać sferycznych, zamkniętych w lipidowej otoczce wirusów RNA o średnicy około 50 nm. Wirus KZM zawiera jedynie 3 różne białka strukturalne, to znaczy białko C (kapsyd), biało M (membranę) oraz białko E (otoczkę). Białko C jest jedyną komponentą proteinową kapsydu zawierającą skręconą w kierunku dodatnim wstęgę RNA o długości około 11 000 nukleotydów. Wirus ten do swej replikacji wymaga obecności komórki.
Znane są trzy podtypy wirusa KZM. Podtyp europejski, syberyjski i dalekowschodni. Wszystkie podtypy wirusa są blisko spokrewnione pod względem antygenowym oraz filogenetycznym. Podobieństwo sekwencji aminokwasów w białku E odpowiedzialnym za wytwarzanie przeciwciał neutralizujących i indukcje odporności wynosi 96%. Europejski podtyp wirusa jest głównie rozprzestrzeniany przez kleszcza pospolitego Ixodes ricinus, podczas gdy podtyp syberyjski i dalekowschodni jest przenoszony przez kleszcza Ixodes persulcatus.

Przebieg i następstwa kleszczowego zapalenia mózgu

Częstość zachorowań zależy od pory roku i wynika z sezonowej aktywności kleszczy. Ryzyko zakażenia może pojawiać się już w lutym i trwać nieprzerwanie do końca listopada. Choroba przebiega w dwóch etapach. Pierwszy to faza wiremii, gdy wirus dostaje się i namnaża we krwi. Pacjenci zgłaszają objawy ogólne, podobne do grypy lub przeziębienia. U około 2/3 zakażonych objawy ulegają samoistnemu wycofaniu. U pozostałych, po trwającym od 1 do 20 dni okresie utajenia, następuje druga faza choroby, gdy wirus przedostaje się z krwi do mózgu i dochodzi do zakażenia tkanki mózgowej. Ponownie wzrasta temperatura (na ogół powyżej 39˚C) i pojawiają się typowe objawy: narastające bóle głowy, sztywność karku, zaburzenia świadomości, stan majaczeniowy (dramatyczne, postępujące zaburzenia psychiczne z zaburzeniami świadomości), porażenia nerwów czaszkowych, zaburzenia koordynacji, porażenia kończyn górnych i dolnych. Może wystąpić porażenie mięśni oddechowych. Konieczna jest wtedy intensywna terapia z zastosowaniem respiratora.

Postacie kliniczne KZM:

  • Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych

 

Objawia się gorączką, sztywnością karku, światłowstrętem, nudnościami, wymiotami, bez objawów zajęcia ośrodkowego układu nerwowego. Nie stanowi bezpośredniego zagrożenia życia. Zazwyczaj ustępuje bez pozostawiania trwałych następstw.
  • Zapalenie mózgu (najczęstsza postać)

 

Rozlany proces zapalny często obejmuje całą tkankę mózgową i przebiega z obrzękiem mózgu i krwawieniem. Najbardziej dotknięte są zwoje podstawy mózgu, co prowadzi do zaburzeń świadomości, śpiączki, porażeń kończyn górnych i/lub dolnych, napadów padaczkowych, drżenia i wzmożonego napięcia mięśniowego (jak w chorobie Parkinsona) oraz do zaburzeń oddechowych, gdy zajęty jest pień mózgu. Śmiertelność wynosi 0.8 do 2%.
  • Zapalenie rdzenia i korzeni nerwowych (przypominające poliomyelitis)

 

Zapalenie rdzenia kręgowego i jego korzeni nerwowych prowadzi do porażeń z zanikiem mięśni, silnych dolegliwości bólowych i/lub porażenia połowiczego z utratą kontroli czynności zwieraczy. Śmiertelność sięga 20%.
Poważnymi powikłaniami spoza układu nerwowego są zaburzenia krzepnięcia, które mogą prowadzić do krwawień wewnętrznych i wstrząsu. Może również wystąpić zapalenie wątroby i mięśnia sercowego.


Leczenie

Nie ma przyczynowego leczenia kleszczowego zapalenia mózgu Współczesna medycyna nie zna leku skutecznie eliminującego wirus z organizmu osoby chorej na KZM.

Ochrona przed KZM

Nie ma przyczynowego leczenia kleszczowego zapalenia mózgu. Terapia zmierza jedynie do łagodzenia objawów np. obniżania gorączki, łagodzenia bólu itp. Zapobieganie poprzez stosowanie preparatów odstraszających owady (repelentów) i / lub noszenie specjalnej odzieży ochronnej nie okazały się wystarczająco skuteczne. Wystąpieniu choroby oraz jej następstw można z powodzeniem zapobiegać stosując szczepienia ochronne.


Jak działa szczepienie przeciw KZM?

Prawidłowo przeprowadzone szczepienie wywołuje w organizmie osoby zaszczepionej produkcję swoistych przeciwciał, przeciw wirusowi KZM. Natychmiast po ukłuciu przez zakażonego kleszcza, przeciwciała te zwalczają zakażenie i nie dochodzi do rozprzestrzenienia się wirusa w organizmie.
Odpowiedni czas rozpoczęcia szczepienia

Optymalnym czasem na rozpoczęcie szczepienia podstawowego przeciw KZM jest zimna pora roku, by zapewnić odporność przed początkiem sezonu żerowania kleszczy na wiosnę. Dla osób podróżujących i tych, którzy późno zdecydowali się na szczepienie, lekarz może zalecić przyspieszony schemat szczepienia zaczynający się, na co najmniej 3 tygodnie przed wyjazdem lub wakacjami.
Szczepienia przypominające

By zapewnić długotrwałą ochronę przed kleszczowym zapaleniem mózgu, po przyjęciu szczepienia podstawowego niezbędne są także pojedyncze szczepienia przypominające podawane w odstępach kilkuletnich w zależności od wieku pacjenta i lokalnych zaleceń. O terminach ich podania decyduje lekarz.

Źródło: www.kleszczeinfo.pl
 

Uważajmy na zatrucia pokarmowe

 
Zatrucia pokarmowe

Zatruciem pokarmowym nazywamy ostre schorzenie przewodu pokarmowego, występujące w krótkim czasie po spożyciu potraw lub produktów spożywczych zawierających chorobotwórcze bakterie, toksyny, pasożyty, rotawirusy lub zanieczyszczenia chemiczne. Najczęstszą przyczyną zatruć pokarmowych w Polsce są bakterie i wirusy: salmonella, campylobacter, pałeczka czerwonki, pałeczka okrężnicy, gronkowiec złocisty, laseczka jadu kiełbasianego, listeria oraz rotawirusy.

Chorobotwórcze drobnoustroje, a zwłaszcza wytwarzane przez nie toksyny wywołują zwykle podrażnienie i ostry stan zapalny błony śluzowej żołądka i jelit. Stan zapalny powoduje wzrost przepuszczalności ściany jelit. Woda z osocza krwi przechodzi wówczas z naczyń krwionośnych do światła jelita, a drobnoustroje i ich toksyny są usuwane z wymiotami i biegunką. Czas, jaki upływa od chwili spożycia zatrutego pokarmu do wystąpienia objawów, różni się w zależności od rodzaju drobnoustroju. Najczęściej wynosi 6-36 godzin.
W ciepłej porze roku bakterie rozwijają się szybciej i zakażają tzw. wrażliwe surowce dla przetwórstwa spożywczego – np. jaja, mięso, mleko, itp. Najwięcej zatruć pokarmowych powodują nieświeże wyroby cukiernicze z dodatkiem kremów, lody przygotowywane metodą nieprzemysłową (nie z proszku), garmażeryjne sałatki jarzynowe z majonezem oraz potrawy   z jaj, mięsa, ryb, ich przetwory i konserwy. Są one narażone na szybkie zepsucie ze względu na dużą zawartość wody i skład chemiczny, stanowiący dobre podłoże do rozwoju mikroorganizmów. W związku z tym latem zdarza się więcej zaburzeń przewodu pokarmowego związanych ze spożyciem pokarmów zawierających substancje szkodliwe dla zdrowia.

 

Salmonella
 

W naszym kraju bakterie Salmonella enterica (zwane też pałeczkami paraduru ) są odpowiedzialne za większość zatruć pokarmowych. Bakterie te znajdują się głównie w mięsie i jego przetworach, drobiu, jajach i ich przetworach (majonezy, kremy, lody) oraz w rybach, twarogach, serach twardych, miękkich i topionych, a nawet w sokach owocowych.           Zakażona żywność niczym się nie różni od zdrowej. Do zakażenia naszego układu trawiennego wystarczy ok. 20 bakterii. Objawy zatrucia występują najczęściej 6-72 godzin po spożyciu zanieczyszczonego pokarmu. Początek choroby jest nagły i manifestuje się wodnistą biegunką, tępymi bólami brzucha, mdłościami i wymiotami. Zaburzeniom pokarmowym zwykle towarzyszy gorączka (do 39°C), ból głowy, dreszcze, ogólne rozbicie. Burzliwe objawy ustępują po 2-3 dniach, ale wyzdrowienie - w lżejszych przypadkach - następuje po 7 dniach.      O rozpoznaniu decyduje dodatni wynik posiewu z krwi i stolca. Po przebyciu choroby pałeczki mogą być wydalane z kałem przez kilka tygodni lub miesięcy i mogą zakażać otoczenie. Leczenie na ogół ogranicza się do prawidłowego nawadniania i żywienia. Wbrew powszechnej opinii zakażenie pałeczkami Salmonelli nie wymaga stosowania antybiotyków, jeśli nie chory nie ma obniżonej odporności. Leczenie antybiotykami takie należy rozważyć u niemowląt, w przypadku uogólnionienia się zakażenia, oraz u dzieci i dorosłych z obniżoną odpornością (po przeszczepach, w podeszłym wieku, itp.). Zagrażają wówczas powikłania w postaci objawów toksycznych, zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej, posocznicy. Ciężej chorzy wymagają leczenia szpitalnego.
 

Campylobacter
 
W ostatnich latach nastąpił ogromny wzrost liczby zakażeń pokarmowych, których przyczyną są bakterie rodzaju Campylobacter, głównie gatunku Campylobacter jejuni. Campylobacter jejuni upodobała sobie tuszki drobiu, mleko, wody gruntowe. Szczyt zachorowań przypada na miesiące letnie. Szacuje się, że stanowią one najczęstszą przyczynę biegunek w Stanach Zjednoczonych, w Europie natomiast wywołują około 1% biegunek. Wywołuje objawy ostrej biegunki, gdy w naszym przewodzie znajdzie się około 500 tych mikroorganizmów. Campylobacter jejuni wywołuje ostre zapalenie żołądka i jelit, często o groźnym przebiegu, pozostawiające owrzodzenia. Objawy powodowane przez Campylobacter jejuni przypominają - szczególnie u dzieci - ostre zapalenie wyrostka robaczkowego. Okres upływający od momentu wniknięcia bakterii do przewodu pokarmowego do wystąpienia pierwszych objawów jest bardzo długi i wynosi często 2 do 4 dni. Do najczęściej obserwowanych objawów należą: gorączka, nudności, utrata łaknienia, złe samopoczucie, bóle brzucha (przerywane, o charakterze skurczowym), biegunka (zwykle około 10 luźnych stolców, w 50% przypadków krwawych), bóle mięśniowe, bóle głowy. Objawy takie trwają od 1 do 21 dni. Najczęściej jednak ustępują po upływie tygodnia.

 
Czerwonka
 
Czerwonka - wysoce zakaźna choroba "brudnych rąk". Źródłem zakażenia jest kontakt z chorym człowiekiem lub zakażoną przezeń żywnością. Przyczyną wywołanej przez nią biegunki   są różne gatunki pałeczki czerwonki (Shigella). Bakteria ta rozprzestrzenia się wraz z wydalaniem kału przez nosicieli i osób chorych, a do zakażenia dochodzi najczęściej metodą "brudnych rąk", poprzez zainfekowane pożywienia, czy wody gruntowe. Shigella zakaża najczęściej sałatki, surowe, warzywa, mleko i nabiał, drób, wody gruntowe w najbliższej okolicy.   W odróżnieniu od salmonelli, aby doszło do zakażenia wystarczy kilka (ok. 10) bakterii ! Shigella wytwarza dwa rodzaje toksyn: enterotoksynę i tzw. toksynę Shiga. Objawy choroby pojawiają się już w ciągu kilkunastu godzin od zakażenia. Są nimi częste skąpe wodniste stolce. Po początkowym okresie wodnistej biegunki, wysokiej gorączki, osłabienia, w ciągu 24 godzin dochodzi zwykle do wystąpienia parcia na stolec oraz zapalenia jelita grubego manifestującego się stolcami z krwią. Stolce bywają bolesne, z domieszką śluzu i niewielkich ilości krwi. Podstawą rozpoznania jest dodatni wynik badania bakteriologicznego kału. W przypadku czerwonki problemem jest nie tyle sama choroba, ale jej szybkie rozprzestrzenianie się w dużych skupiskach ludzi - na obozach, koloniach, w akademikach, hotelach. Toteż w przypadku zakażeń wywołanych przez pałeczki czerwonki natychmiastowe leczenie przeciwbakteryjne (antybiotykoterapia) jest bezwzględnie konieczne.

 
Pałeczka okrężnicy
 
Pałeczka okrężnicy (Escherichia coli) jest powszechnie występującą w naszym przewodzie pokarmowym bakterią, zazwyczaj nie sprawiającą nam kłopotu, dopóki nie namnoży się w pokarmach, które spożyjemy - w mięsie, mleku oraz różnego rodzaju ich przetworach. Zakażamy się najczęściej jedząc zakażone niedosmażone mięso, mielone mięso wołowe, surowe mleko. Szczególnie narażone na nie są osoby, które korzystają z ulicznych punktów sprzedaży typu fast-food. Do wywołania objawów chorobowych wystarczy około 10-15 drobnoutrojów. Jednym z najniebezpieczniejszych drobnoustrojów, jest jej odmiana - serotyp O157:H7. Ta odmiana pałeczki jest bardzo groźna, głównie ze względu na produkcję niebezpiecznej toksyny SLT. Ten typ bakterii coli jest często składnikiem normalnej flory bakteryjnej bydlęcego przewodu pokarmowego. Czasami dostaje się do mięsa wołowego, gdy podczas uboju zetknie się z nim zawartość jelit. Ryzyko zakażenia mięsem, które jest dokładnie usmażone, jest praktycznie zerowe. Natomiast krwiste befsztyki niedokładnie wysmażone kotlety mielone czy hamburgery mogą zawierać zakaźną bakterię. Niebezpieczną bakterię znaleziono także w: niepasteryzowanym mleku, jogurcie, salami czy nawet w winie z jabłek, które tradycyjnie uważano za bezpieczne bakteriologicznie. Mikroorganizm wytwarza toksynę SLT Bardzo podobną do toksyny Shigelli. Zakażenia Escherichia coli O157:H7 w wyniku produkcji toksyny powodują niebepieczne dla zdrowia komplikacje w postaci tzw. zespołu hemolityczno-uremicznego (HUS). W jego efekcie u około 10% zakażonych, a najczęściej są to dzieci, dochodzi do poważnego uszkodzenia nerek. Osoby, u których wystąpił HUS, często do końca życia skazane są na dializy, a nawet mogą wymagać przeszczepów nerek. Charakterystycznymi objawami są wymioty oraz bolesna, często krwawa biegunka. Objawy występują po 12-72 godzinach od spożycia zakażonej potrawy i utrzymują się do 10 dni. Pacjenci często wymagają hospitalizacji. Zatrucia mogą prowadzić do poważnych uszkodzeń nerek.

 
Gronkowiec złocisty
 
Gronkowce (Staphylococcus aureus) dzielimy na koagulazo-ujemne i koagulazo-dodatnie. Gronkowce koagulazo-dodatnie, np. gronkowiec złocisty są najbardziej chorobotwórcze, ze względu na silnie trującą toksynę, jaką wytwarza. Gronkowce występują wszędzie i wszędzie zakażają, są obecne w powietrzu, kurzu, ściekach, wodzie, mleku, mięsie i innych produktach spożywczych. Głównymi nosicielami gronkowców są ludzie (i zwierzęta). Gronkowiec występuje bezobjawowo w nosie i gardle, na włosach i na skórze zdrowych osobników. Zagrożenie dla zdrowia pojawia się jednak dopiero, gdy gronkowiec napotka odpowiedni pokarm, w którym szybko się rozwija i wytwarza silnie trującą toksynę. Źródłem skażenia żywności jest najczęściej pracownik wytwórstwa spożywczego oraz sprzęt i powierzchnie produkcyjne do wytwarzania żywności. Tą drogą pożywką dla gronkowca złocistego staja się popularne pokarmy: lody, ciastka z kremem i budyniem, jajka i sałatki garmażeryjne. Ponadto: mleko i nabiał, mięso i przetwory mięsne ("tatar", kotlety mielone), wędliny (np. kaszanki, salceson), drób oraz przetwory z ryb. Zatrucie występuje szybko po spożyciu zakażonego pokarmu (1–6 godzin). Początkowo pojawiają się intensywne wymioty, bóle nadbrzusza i biegunka. Temperatura jest tylko nieznacznie podwyższona, może być też obniżona. Zatrucie szczepami gronkowca może spowodować zapaść i zagrożenie zgonem. W sytuacjach ostrych zakażeń z silnym odczynem zapalnym i zagrożeniem życia, konieczna jest hospitalizacja. Chory może otrzymać pomoc w postaci leku przeciwbakteryjnego, jakim są penicyliny półsyntetyczne lub cefalosporyny.

 
Jad kiełbasiany
 
Najpoważniejszym zagrożeniem są zatrucia wywołane przez toksynę bakterii o nazwie laseczka zgorzeli gazowej i jadu kiełbasianego, występującą w nieodpowiednio wysterylizowanych konserwach mięsnych, niedopieczonych mięsach i rybach, pozostawionych w temperaturze otoczenia. Zwiastunem zakażenia konserw są zwykle "wdęcia" konserw. Laseczka jadu kiełbasianego to inaczej Clostridium botulinum. Zabójcze dla zdrowia i życia są miliardowe części grama toksyny, jaką wytwarza laseczka jadu kiełbasianego tzw. nanogramy. Zatrucie może zakończyć się zgonem. Śmiertelna dawka toksyny jadu kiełbasianego wynosi bowiem tylko 0,000001 g. Trucizny są odporne na ogrzewanie, aby je zlikwidować trzeba by gotować zakażoną żywność przez 5 godzin. Wbrew swej nazwie laseczki jadu kiełbasianego spotyka się nie tylko w wędlinach, ale także w różnych konserwach warzywnych czy rybnych, często przygotowywanych w domu (weki), peklowanym mięsie, serach dojrzewających. Jad kiełbasiany wykryto już w wielu rodzajach żywności, takich jak: kukurydza w puszcze, papryka, zielona fasolka, zupy, buraki, szparagi, grzyby, dojrzałe oliwki, szpinak, tuńczyk, mięso kurczaka, kurze wątróbki oraz pasztet z wątróbek, wędliny, szynka, kiełbasa, faszerowane bakłażany, homary, oraz wędzone i solone ryby. Zawsze zwracamy uwagę na tzw. wdęcia puszek wskazujące na zagrożenie rozwojem laseczki jadu kiełbasianego. Okres wylęgania choroby waha się od kilku godzin do kilku dni. Najpierw występują ogólne zaburzenia trawienne: ucisk w żołądku, odbijania, wymioty, biegunka, potem dochodzą do tego zaburzenia widzenia, suchość w ustach, wzdęcia brzucha, zaparcia, zatrzymanie moczu, porażenie oddychania. W razie podejrzenia zatrucia jadem kiełbasianym należy niezwłocznie udać się do szpitala. Niezbędna jest szybka pomoc lekarska.

 
Listeria monocytogenes
 
Ta bakteria jest trudna do wykrycia i eliminacji z otoczenia człowieka, gdyż stale bytuje w jelitach wielu ludzi i zwierząt i na ogół nie przysparza kłopotów. Zaczyna zagrażać zdrowiu, gdy znajdzie pożywkę i zaczyna się intensywnie namnażać w pokarmach. Dawka toksyczna to około 1000 komórek bakterii w naszym przewodzie pokamowym. Listeria monocytogenes może być postrachem osób dbających o higienę kuchni, gdyż rozwija się również w temperaturze panującej w lodówce. Jak też dlatego, żę upodobała sobie mleko, sery, lody, surowe warzywa, kiełbasę, drób, mięso, ryby - a więc większość wrażliwych na temperaturę pokarmów, które przychowujemy w lodówce. Objawy zakażania pokarmowego bakterią imitują objawy grypy: wysoka gorączka, bóle stawówi mięśni, kaszel, itp. Objawy pojawiają się od 4 godzin do kilku dni po spożyciu zakażonego pokarmu. Powikłaniem zakażenia bakterią Listeria monocytogenes może być uszkodzenie płodu u kobiet ciężarnych. Bateria zagraża także swymi objawami zdrowiu niemowląt, osób starszych i chorych. Na szczęście zakażenia tym drobnoustrojem są rzadkie.

 
Zasady samoobrony przed zakażeniami pokarmowymi

 

- codzienna ostrożność
- zakażone produkty mają czasem smak i zapach zjełczałego tłuszczu – takich unikajmy!
- unikajmy puszek, które mają wzdęte wieczka.
- najtańszy "antybiotyk" to mycie rąk po wyjściu z ubikacji i przed przygotowaniem posiłków.


 

Higiena kuchni
 
- Utrzymywanie w czystości naczyń, sprzętów kuchennych i samej kuchni (ulubionym siedliskiem bakterii są wilgotne gąbki, zmywaki, drewniane deski do krojenia mięsa)
- Myjmy dokładnie owoce i warzywa - bakterie, a także pleśnie i drożdże, występują też na warzywach i owocach, szczególnie w miejscach uszkodzeń miąższu i skórki. Są to np. bakterie fluoryzujące, gnilne, przetrwalnikowe, które mogą być przyczyną duru brzusznego, czerwonki, żółtaczki.
- Nie trzymajmy produktów w otwartych puszkach. Jeżeli nie zostały spożyte od razu, należy przełożyć je na talerz i przechować w lodówce do kilkunastu godzin.
- Konserwy przygotowywane w domu najlepiej sterylizować przez 3 kolejne dni, w odpowiednio wysokiej temperaturze. Jeżeli je tylko pasteryzujemy, trzeba je przechowywać w temperaturze poniżej 5°C.

 
Zasada ograniczonego zaufania do producenta
 
- Unikamy lodów, kremówek i innych ciastek pochodzących od nieznanych wytwórców i przygodnych sprzedawców.
- Nie należy kupować mięsa, drobiu i ryb niewiadomego pochodzenia.
- Sprawdzajmy datę przydatności żywności do spożycia.

 
Zasada szybkiej konsumpcji
 
Niekiedy unikniemy zakażenia, jeśli łatwo psujący się produkt spożywczy spożyjemy zgodnie z wskazaniem na opakowaniu - lub możliwie bezzwłocznie. Przykładowo Listeria żyjąca w glebie i wodzie niekiedy pojawia się w lodówkach i zakaża czasem ser pleśniowy, nawet mleko UHT pozbawione jakiejkolwiek mikroflory. Po otwarciu aseptycznego opakowania UHT należy więc jak najszybciej wypić mleko.


Źródło artykułu: www.pfm.pl

 

 

 

Prawidłowe przechowywanie żywności

 

Bezpieczne przechowywanie żywności
 
 
Prawidłowe przechowywanie żywności w lodówce
 
Przechowywanie w lodówce jest ważnym sposobem utrzymywania żywności w sposób bezpieczny. Niska temperatura  ułatwia utrzymanie świeżości i spowalnia wzrost szkodliwych mikroorganizmów. Ten sposób przechowywania nie zmienia właściwości żywności.
Właściwa temperatura wewnątrz lodówki  to 50 C na środkowej półce.  Jednak temperatura nie jest taka sama w każdym miejscu wewnątrz lodówki. Uwzględniając te różnice, możesz przechowywać swą żywność w optymalnych warunkach.
Najbardziej zimnym miejscem w lodówce jest dolna półka znajdująca się ponad pojemnikami dla warzyw (20 C). Jest to miejsce przeznaczone dla świeżego mięsa i ryb. Ułożenie tych produktów na dole ma dodatkowe znaczenie – zapobiega to skapywaniu z nich treści na inne produkty.
Jaja, produkty mleczne, wędliny, ciastka oraz produkty oznakowane przy użyciu zwrotu „po otworzeniu przechowuj w lodówce” powinny być przechowywane na środkowych półkach (4-50 C) oraz na półce górnej (80 C). Szuflady na dole (do 100 C) są przeznaczone dla warzyw i owoców, które w niższych temperaturach mogłyby być uszkodzone. Pojemniki lub półki na wewnętrznej stronie drzwi lodówki (10 – 150 C) są przeznaczone dla produktów, które wymagają tylko lekkiego schłodzenia. Dotyczy to np. napojów, musztardy i masła.
Nie wkładaj do lodówki zbyt dużo pożywienia. Jeżeli jest ona przeciążona, co oznacza, że nie ma przestrzeni pomiędzy poszczególnymi produktami, to wtedy dochodzi do zaburzeń cyrkulacji powietrza, co z kolei zaburza osiągnięcie właściwej temperatury. Lodówka nie będzie pracować efektywnie,  jeżeli doprowadzimy do zbieranie się w niej szronu. Należy ją regularnie rozmrażać przy użyciu ciepłej wody z dodatkiem odrobiny octu, aby usunąć  zapachy.
Zwróć uwagę, że niektóre produkty nie wymagają przechowywania w lodówce, a nawet w takich warunkach tracą swą jakość. Są to np. egzotyczne owoce, pomidory, rośliny strączkowe, ogórki i cukinia.  Chleb przetrzymywany w lodówce szybciej czerstwieje. Warzywa i owoce, które powinny dojrzeć przed spożyciem, również powinny być przechowywane w temperaturze pokojowej.
W lecie należy pokrętło temperatury nastawić na silniejsze działanie niż w zimie. Zawsze upewniaj się, czy drzwi lodówki są szczelnie zamknięte. Otwieraj lodówkę tylko wtedy, gdy jest to niezbędne i zamykaj jak najszybciej.
Przed umieszczeniem w lodówce produkty należy owinąć lub przykryć, aby zapobiegać utracie wilgoci i smaku. Resztki jedzenia należy wkładać do czystych, szczelnych pojemników. Nie wkładaj do lodówki dużych ilości ciepłego pożywienia, ponieważ to podwyższa temperaturę w całej lodówce; najpierw schłódź żywność w temperaturze pokojowej (ale pamiętaj, że pozostałości produktów gotowanych powinny być umieszczane w lodówce w ciągu 2 godzin po ich przygotowaniu).

 

Zamrażanie produktów spożywczych

Mrożone warzywa i owoce, mrożone produkty garmażeryjne, lody - asortyment mrożonych produktów spożywczych w sklepach znacznie wzbogacił się od czasów wprowadzenia ich na rynek w latach trzydziestych ubiegłego wieku. Spróbujmy przyjrzeć się nieco bliżej procesowi mrożenia oraz roli zamrażania w przechowywaniu produktów, zapewniania ich różnorodności  i wygody w użyciu do procesów kulinarnych.
Zastosowanie chłodu do przechowywania produktów spożywczych sięga czasów prehistorycznych, kiedy to ludzie używali śniegu i lodu do przechowywaniu upolowanej zdobyczy.         Sir Francis Bacon zmarł podobno z powodu zapalenia płuc, którego nabawił się próbując zamrażać kurczaki poprzez okładanie ich lodem. Począwszy od lat 30-tych, po wynalezieniu metody szybkiego zamrażania, mrożonki są dostępne w handlu.

Dlaczego zamrażanie jest dobrym sposobem przechowywania produktów spożywczych?

Zamrożenie opóźnia psucie się produktów spożywczych zmniejszając aktywność enzymów uczestniczących w procesach prowadzących do zepsucia oraz zapobiega namnażaniu się w nich mikroorganizmów. Woda zawarta w produktach zamarzając tworzy drobne kryształki i staje się nieosiągalna dla bakterii, które potrzebują jej w swoich procesach metabolicznych. Jednak większość mikroorganizmów (poza pasożytami) przeżywa zamrażanie. Dlatego należy zachować ostrożność zarówno przed zamrożeniem jak i po rozmrożeniu produktu spożywczego.

 

W jaki sposób zamrażanie wpływa na wartość odżywczą produktu?

Zamrażanie tylko w niewielki sposób zmienia wartość odżywczą produktów spożywczych. Niektóre owoce i warzywa przed zamrożeniem należy sparzyć zanurzając j na krótko we wrzącej wodzie (czyli blanszować) aby unieczynnić enzymy i drożdże, które mogłyby powodować zepsucie produktu w zamrażarce. Ten proces powoduje straty zawartości witaminy C (15 d0 20%). Niezależnie od tych strat warzywa i owoce mrożone bezpośrednio po ich zebraniu zachowują wysoką wartość odżywczą, porównywalną do ich świeżych odpowiedników. Zbiór warzyw i owoców, ich sortowanie, transport i dostarczenie do sklepu zajmuje zwykle kilka dni a w tym czasie dochodzi również do strat witaminy C, ocenianych na 15% dziennie.
W produktach mięsnych, drobiowych i rybach niemal zupełnie nie dochodzi do strat, ponieważ mrożenie nie prowadzi do jakichkolwiek strat białka, witaminy A i D oraz składników mineralnych. Natomiast podczas rozmrażania może dojść do utraty płynu zawierającego witaminy rozpuszczalne w wodzie oraz sole mineralne.

 

Czy istnieją produkty spożywcze, które nie powinny być zamrażane?

Zamrażanie może uszkadzać niektóre produkty spożywcze, ponieważ formowanie kryształów lodu podczas zamrażania może uszkodzić struktury komórkowe. Nie prowadzi to do jakiegokolwiek zagrożenia pod względem bezpieczeństwa produktu (a nawet "przy okazji" niektóre bakterie mogą zostać zabite). Jednak produkt może stracić swą jędrność i kruchość.  Do produktów, które nie powinny być zamrażane należą warzywa kapustne i miękkie owoce.
Z kolei produkty mające wysoką zawartość tłuszczu, mogą w czasie zamrażania ulegać rozwarstwieniu. Zamrażanie przemysłowe przebiega znacznie szybciej, dlatego w tym przypadku tworzą się mniejsze kryształki lodu. Dlatego mrożonki otrzymane w ten sposób ulegają mniejszemu uszkodzeniu, a jakość owoców lub warzyw nie pogarsza się.

 

Jak długo można trzymać produkty spożywcze w zamrażalniku?

W domowej zamrażarce produkty spożywcze mogą być bezpiecznie przechowywane przez 3 do 12 miesięcy bez pogorszenia ich jakości. W indywidualnych przypadkach ten okres może się różnić. Dlatego najlepiej sprawdzić informację umieszczoną na etykiecie produktu.
 
Pamiętaj:
•    Zamrażalnik należy nastawić na temperaturę -180 C lub niższą.
•    W odróżnieniu od lodówki, produkty spożywcze przechowywane w zamrażarce należy układać ciasno aby urządzenie pracowało sprawnie.
•    Korzystne jest zastosowanie odpowiednich opakowań, takich jak torby do zamrażarki lub plastikowe pojemniki, aby przechowywane produkty nie uległy uszkodzeniu.
•    Unikaj wkładania do zamrażalnika gorących produktów, ponieważ to powoduje wzrost temperatury w zamrażalniku i może uszkodzić inne produkty.
•   Przed zamrożeniem produkty powinny być schłodzone Upewnij się przed rozpoczęciem gotowania, że wyjęty z zamrażalnika produkt spożywczy całkowicie        rozmroził się. Produkty spożywcze, które były zamrażane a następnie odmrażane, nie mogą być zamrażane ponownie.

 

Jak postępować z resztkami posiłków...
 
Wielu ludzi bardzo nie lubi wyrzucania jedzenia, które nie zostało zjedzone w trakcie posiłku. Równocześnie niewłaściwe postępowanie i przechowywanie resztek jest najczęstszą przyczyną zatruć pokarmowych, do których dochodzi w warunkach domowych. Przy zachowaniu kilku zasad można osiągnąć obydwa cele: uniknąć marnowania jedzenia i ryzyka zachowania.
Najważniejszą sprawą jest pamiętanie, że żywność po przyrządzeniu powinna być przechowywana w lodówce lub zamrożona w ciągu dwóch godzin. Te dwie godziny obejmują okres, w którym potrawa jest już poza lodówką lub kuchenką czy piecykiem, zanim zostanie podana i okres przebywania na stole podczas posiłku. Pozostawienie żywności w temperaturze pokojowej przez ponad dwie godziny (lub jedną godzinę w upale), przyspiesza rozwój bakterii, stanowiąc zagrożenie dla zdrowia. Takiej żywności nie powinno się wykorzystywać ponownie i najbezpieczniej jest ją wyrzucić.   
Jedzenie, które stało w temperaturze pokojowej niespełna dwie godziny może być wykorzystane, jeśli było przygotowane z zachowaniem zasad higieny (wyjątek stanowi pożywienie dla niemowląt, które zawsze powinno być wyrzucone po skończonym posiłku). Należy używać czystych naczyń, myć często ręce i nie dopuszczać aby żywność miała kontakt z nieumytymi powierzchniami. Przed podaniem pieczonego mięsa lub drobiu należy oddzielić kości od części jadalnych.
Nie zjedzone resztki posiłku powinno się przełożyć do czystego pojemnika, nie przechowywać w naczyniach, w których były gotowane lub podawane. Duże kawałki należy podzielić na mniejsze porcje i ułożyć do naczyń nie więcej niż na głębokość 5 cm, co umożliwi szybkie schłodzenie potrawy. Można przyspieszyć stygnięcie mieszając czystą łyżką a następnie przykryć pojemnik i wstawić do lodówki. Dobrze jest zostawić w naczyniu nieco wolnej przestrzeni, co umożliwia swobodny dostęp chłodnego powietrza i przyspiesza proces.
Jeżeli planujemy zamrozić pozostałą potrawę, należy wcześniej schłodzić ją w lodówce, co pozwala na lepsze zachowanie jej cech organoleptycznych.
Resztki przechowywane w lodówce najlepiej zjeść w ciągu dwóch następnych dni. Niektóre potrawy mogą być wciąż bezpieczne nawet przez 3-5 dni od przyrządzenia, ale im dłużej tym większe jest ryzyko zatrucia pokarmowego. Część żywności, której nie zjemy natychmiast najlepiej zamrozić a naczynia opisać, koniecznie umieszczając na nich datę zamrożenia.  
Rozmrożenie możemy przeprowadzić 3 sposobami: w lodówce, w zimnej wodzie lub w kuchence mikrofalowej. Najbezpieczniejszą metodą jest powolne rozmrażanie w lodówce. Jeżeli chcemy szybko rozmrozić żywność, najlepiej włożyć ją do plastykowego woreczka a następnie zanurzyć w zimnej wodzie. Wodę wymieniamy co 30 minut.
Odgrzewając resztki posiłków pamiętajmy, aby zupy czy sosy zagotować, natomiast inne  dania podgrzewać do osiągnięcia temperatury 75ºC.  Mieszajmy potrawy, ponieważ to umożliwia dokładne ogrzanie całej zawartości i zawsze podawajmy gorące. Nie wolno odgrzewać tego samego jedzenia kilkakrotnie i łączyć go ze świeżą żywnością. Nigdy nie zjadajmy resztek,    co do których nie jesteśmy pewni, jak długo były przechowywane i w jakich warunkach. Również jeśli mamy wątpliwości co do wyglądu lub zapachu – bez wahania wyrzućmy taką żywność !



Źródło: strona internetowa Europejskiej Rady Informacji o Żywności (www.eufic.org)

 

5 KROKÓW DO BEZPIECZNEJ ŻYWNOŚCI

PIĘĆ KROKÓW DO BEZPIECZNIEJSZEJ ŻYWNOŚCI
Wiedza = Zapobieganie

Utrzymuj czystość

  • myj ręce przed kontaktem z żywnością i podczas jej przygotowywania
  • myj ręce po wyjściu z toalety
  • myj i odkażaj wszystkie powierzchnie i sprzęty wykorzystywane podczas przygotowywania żywności
  • chroń kuchnię i żywność przed owadami i innymi zwierzętami

DLACZEGO?

Większość mikroorganizmów bytujących wokół nas nie wywołuje chorób. Jednakże część z nich, znajdująca się w płynach, wodzie, na ciele zwierząt i ludzi może być niebezpieczna i może stać się przyczyną choroby. Są one przenoszone na rękach, ubraniach i sprzęcie, np. deskach do krojenia. Nawet niewielki kontakt z nimi może spowodować przeniesienie ich na żywność i doprowadzić do wystąpienia zakażeń pokarmowych.

Oddzielaj żywność surową od ugotowanej

  • oddzielaj surowe mięso, drób, owoce morza od innej żywności,
  • do przygotowywania surowej żywności używaj oddzielnego sprzętu i przedmiotów, np. noży i desek do krojenia
  • magazynuj żywność w oddzielnych pojemnikach, tak aby nie dopuścić do kontaktu między ży wnością surową z już ugotowaną

DLACZEGO?

Surowa żywność, przede wszystkim mięso, drób, owoce morza (i odpady pochodzące z tych produktów) mogą zawierać niebezpieczne mikroorganizmy. Zawsze istnieje niebezpieczeństwo przeniesienia drobnoustrojów na inną żywność podczas jej przygotowywania i magazynowania.

Gotuj dokładnie

  • gotuj dokładnie, przede wszystkim mięso, drób, jaja i owoce morza
  • żywność taką jak np. zupy doprowadzaj do wrzenia tak, aby zyskać pewność, że osiągnęła ona temperaturę 70°C. Co do mięsa i drobiu,
  • musisz mieć pewność, że soki z wnętrza tych produktów są czyste – nie różowe.
  • odgrzewaną żywność przed spożyciem również odgrzej do temperatury powyżej 70° C

DLACZEGO?

Właściwa obróbka termiczna żywności prowadzi do zabicia prawie wszystkich niebezpiecznych mikroorganizmów. Badania pokazują, że podgrzanie żywności do temperatury 70°C, pomaga w zapewnieniu bezpieczeństwa konsumentów. Szczególną uwagę zwróć na mięso mielone, duże partie mięsa i cały drób.

Utrzymuj żywność w odpowiedniej temperaturze

  • nie pozostawiaj ugotowanej żywności w temperaturze pokojowej przez okres dłuższy niż dwie godziny,
  • wszystkie gotowane i łatwo psujące się produkty przechowuj w lodówce (najlepiej w temperaturze poniżej 5°C)
  • utrzymuj wysoką temperaturę (ponad 60°C) gotowanych potraw tuż przed podaniem
  • nie przechowuj żywności zbyt długo, nawet jeśli przechowujesz ją w lodówce
  • nie rozmrażaj zamrożonej żywności w temperaturze pokojowej (zanurz produkt w ciepłej wodzie lub użyj urządzeń grzejnych)

DLACZEGO?

Mikroorganizmy mogą namnażać się bardzo szybko jeśli żywność przetrzymywana jest w
temperaturze pokojowej. Podczas przechowywania żywności w temperaturze poniżej 5°C
lub powyżej 60°C, wzrost mikroorganizmów jest wolniejszy lub nawet powstrzymany.
Pamiętaj jednak, że niektóre niebezpieczne mikroorganizmy namnażają się w temperaturze
poniżej 5° C.

Używaj bezpiecznej wody i żywności

  • używaj bezpiecznej wody lub poddaj ją takim działaniom, aby stała się ona bezpieczna
  • do spożycia wybieraj tylko świeżą i zdrową żywność
  • wybieraj żywność, która została przygotowana tak, aby była bezpieczna, np. pasteryzowane mleko
  • myj owoce i warzywa, szczególnie jeśli jesz je na surowo
  • nie jedz żywności, która utraciła już datę przydatności do spożycia

DLACZEGO?

Surowe produkty, w tym woda i lód mogą być zanieczyszczone niebezpiecznymi mikroorganizmami i substancjami chemicznymi. Toksyczne substancje mogą powstawać w uszkodzonej lub spleśniałej żywności. Uważnie wybieraj surowe produkty i stosuj proste metody (tj. mycie i obieranie), które mogą obniżyć ryzyko zakażenia i zachorowania.

opracowano na podstawie ulotki WHO

 

HIV/AIDS - W WAKACJE NIE ODPOCZYWA!

Zatrucia grzybami

 

Zatrucia grzybami

 

Polska jest krajem o szczególnie dużej liczbie zatruć grzybami, co wynika zapewne z powszechności zbierania ich w środowisku naturalnym. W krajach zachodnich, gdzie grzyby są raczej kupowane w sklepach a nie samodzielnie zbierane, przypadki zatruć są rzadkie.
Zatrucia grzybami należą do zatruć pokarmowych. W naszych lasach rośnie wiele grzybów o różnej toksyczności. Większość grzybów najbardziej niebezpiecznych, śmiertelnie trujących, posiada po spodniej strome kapelusza blaszki. Należą do nich muchomory, a wśród nich najgroźniejszy muchomor sromotnikowy.

Muchomora sromotnikowego łatwo można pomylić z zielono zabarwionym gołąbkiem, gąską zieloną, czubajką kanią. Muchomora wiosennego i jadowitego zbieracze mylą z młodymi dziko rosnącymi pieczarkami.
Do grzybów powodujących śmiertelne zatrucia w wyniku uszkodzenia wątroby nerek i nadnerczy należy zasłonak rudy i piestrzenica kasztanowata. Takie gatunki jak: strzępiaki czernidlaki, lejkówki, muchomory czerwone i plamiste zawierają trucizny, które atakują system nerwowy. Do tej grupy zalicza się też olszówkę, która zawiera w sobie truciznę rozpuszczalną w wodzie.
Obgotowanie zmniejsza, lecz nie likwiduje właściwości trujących, a objawy inne niż gastryczne nie są kojarzone ze spożyciem olszówki.

Inna grupa grzybów, która powoduje zatrucia objawiające się biegunkami i wymiotami prowadzącymi do odwodnienia organizmu to: niektóre czubajki, gołąbki, mleczaje, gąski, a także muchomor cytrynowy, wieruszka ciemna, pieczarka żółtawa, maślanka wiązkowa i ceglasta.

Pamiętajmy, że nie tylko grzyby trujące mogą być przyczyną poważnych kłopotów zdrowotnych. Zebrane grzyby jadalne pozostawione w warunkach sprzyjających rozwojowi drobnoustrojów mogą być również czynnikiem wywołującym zatrucia bakteryjne.

Należy unikać podawania potraw z grzybów dzieciom osobom starszym i chorym. Grzyby zawierają dużo substancji chitynowych, co powoduje, że nawet gatunki jadalne są ciężkostrawne.

W obrębie grupy grzybów, które po spodniej stronie kapelusza posiadają rurki, przypominające gąbkę spotyka się grzyby trujące takie, jak: borowik purpurowy, borowik grubotrzonowy, borowik szatański (rzadko spotykany w Polsce). Goryczak żółciowy (niepoprawnie nazywany szatanem) nie posiada właściwości trujących, jest jedynie gorzki i dlatego nie nadaje się do spożycia.

PAMIĘTAJ! Związki trujące zawarte w grzybach, nie są wykrywane żadnymi sposobami domowymi. Należy zbierać tylko dobrze znane gatunki grzybów pamiętając, ze wiele z trujących jest bardzo podobnych do jadalnych, i tylko dobra znajomość cech charakterystycznych dla danego gatunku pozwala uniknąć tragicznej pomyłki!!!

Nie wolno zbierać grzybów małych, ukrytych w ściółce, u których nie można dostrzec charaktery stycznych cech gatunkowych.

Zatrucia dzieli się na cztery zespoły różniące się okresem bezobjawowym, objawami, metodami rozpoznania i leczenia:

•    zespół faloidynowy: zespół wątrobowo-nerkowy, toksyny uszkadzające głównie narządy miąższowe (nefrotoksyczne i hepatotoksyczne), okres utajenia 5-48 h, po spożyciu muchomora sromotnikowego, jadowitego, wiosennego, piestrzenicy kasztanowatej, zasłonka rudego,
•    zespół muchomora plamistego: wywołujące głównie objawy neurologiczne i psychiczne, okres utajenia 1-2 h, spowodowany spożyciem muchomora plamistego lub muchomora czerwonego,
•    zespół muskarynowy: wywołujące głównie objawy neurologiczne i psychiczne, okres utajenia z reguły 1-2 h, wskutek spożyciu lejkówki, strzępiaka, gołąbka wymiotnego, gołąbka krowiego, wieruszka ciemnego, borowika szatańskiego,
•    zespół żołądkowo-jelitowy: toksyny wywołujące głównie objawy żołądkowo-jelitowe, okres utajenia 0,5-2 h, po spożyciu wieruszki ciemnej, gąski tygrysowatej, mleczaja wełnianki, tęgoskóra pospolitego, borowika szatańskiego.

Objawy zatrucia zależą od rodzaju spożytego grzyba:
•    zespół faloidynowy: wymioty, wodniste wypróżnienia, bóle kolkowe bolesne parcie na stolec, kurcze łydek; po 3-4 dniach może dojść do rozwoju ostrego uszkodzenia wątroby z żółtaczką, skazą krwotoczną, śpiączką, drgawkami,
•    zespół muchomora plamistego: suchość w ustach, zaburzenia mowy, światłowstręt, zaburzenia widzenia, nudności, bóle brzucha, pobudzenie i zaburzenia ruchowe chodu, dezorientacja, omamy wzrokowe i słuchowe, drżenie mięśni,
•    zespół muskarynowy: po około 2 godzinach: ślinotok, nadmierne pocenie się, kolki jelitowe, wzdęcia, biegunka, nudności, wymioty, zwolnienie akcji serca, spadek ciśnienia krwi, zwężenie źrenic, światłowstręt, niekiedy ataki furii i wyzwolenie prymitywnych zachowań, brak samokontroli i samokrytycyzmu, potem silna depresja,
•    zespół żołądkowo-jelitowy: ból brzucha, ślinotok, nudności, wymioty, biegunka, bóle głowy.

 
Zatrucia grzybami możesz uniknąć, jeżeli:

•    Zachowasz rozwagę i będziesz zbierał tylko gatunki dobrze ci znane.

•    Ze ściółki będziesz wyjmował cale owocniki, zwracając również
uwagę na trzon, który zawiera ważne charakterystyczne cechy        umożliwiające odróżnienie gatunków trujących od jadalnych.

•    Przy zbieraniu grzybów obejrzysz dokładnie cały owocnik i ustalisz
przynależność gatunkową grzyba, a w przypadku wątpliwych danych okaz
wyrzucisz.

•    Nie będziesz zbierał owocników małych, u których nie wykształciły się jeszcze cechy danego gatunku.

•    Będziesz pamiętał, że większość grzybów trujących to grzyby blaszkowe, a muchomory mają blaszki białe.

•    Nie będziesz zbierał olszówek i innych grzybów szkodliwych dla zdrowia, powodujących zaburzenia żołądkowo- jelitowe.

•    Nie będziesz przechowywał potraw z grzybów nawet w lodówce,
pamiętając, że psują się one łatwo i szybko i powstają w nich substancje trujące.


Żródło: www.linemed.pl; www.odżywianie.info.pl

Zasady bezpieczeństwa podczas upałów

ZASADY BEZPIECZEŃSTWA PODCZAS UPAŁÓW

Podczas upałów, gdy temperatura powietrza osiąga 30ºC i więcej, nasila się ryzyko udaru cieplnego i przegrzania organizmu. W tym czasie należy otoczyć szczególną troską dzieci, osoby starsze i chore. Stosowanie poniższych zasad pozwoli uniknąć udaru cieplnego lub przegrzania organizmu.
PRZYSTOSOWANIE DOMU LUB MIESZKANIA
• Utrzymywanie temperatury powietrza w pomieszczeniach do 32°C
w dzień i do 24°C w nocy;
• odsłanianie i otwieranie okien w nocy i wcześnie rano, gdy na zewnątrz
temperatura powietrza jest niższa;
• zamykanie oraz zasłanianie okien zasłonami lub żaluzjami, również
w klimatyzowanych pomieszczeniach;
• wyłączanie w miarę możliwości sztucznego oświetlenia
i urządzeń elektrycznych.


UNIKANIE UPAŁU
• Przebywanie w najchłodniejszych pomieszczeniach w domu;
• unikanie forsownego wysiłku fizycznego;
• unikanie wychodzenia na zewnątrz w czasie największych upałów,
w szczególności między godziną 10:00 a 15:00;
• spędzanie w miarę możliwości 2–3 godzin w chłodnym miejscu
(np. w klimatyzowanych budynkach użyteczności publicznej);
• stosowanie kosmetyków z wysokim filtrem UV;
• nigdy nie należy zostawiać dzieci ani zwierząt w samochodach,
nawet na chwilę.


UDZIELANIE POMOCY
• Jeśli w Twoim otoczeniu mieszkają osoby w podeszłym wieku, chore
lub samotne – odwiedzaj je i w razie potrzeby udziel pomocy;
• przechowywanie leków w temperaturze poniżej 25°C lub w lodówce
(należy zapoznać się z instrukcją zamieszczoną na opakowaniu);
• w przypadku wystąpienia objawów, takich jak: zawroty głowy, nudności,
przyspieszona akcja serca lub stan podgorączkowy, należy natychmiast
udać się do chłodnego miejsca, zwilżyć twarz, ręce i nogi, a następnie
zwrócić się o pomoc do najbliższego punktu opieki medycznej;
• do osoby, która majaczy, ma drgawki, gorącą i suchą skórę,
traci przytomność, niezwłocznie należy wezwać lekarza lub
pogotowie ratunkowe;
• podczas oczekiwania na przybycie lekarza lub pogotowia należy:
∙ przenieść osobę w chłodniejsze miejsce,
∙ ułożyć na plecach z nogami i miednicą uniesionymi wyżej niż tułów,
∙ obniżać temperaturę ciała poprzez:
- przyłożenie zimnych okładów w okolice szyi, pach i pachwin,
- nieprzerwane wachlowanie,
- spryskiwanie skóry wodą o temperaturze 25–30 °C.
∙ nie należy podawać żadnych leków,
∙ osobę, która straciła przytomność należy ułożyć na boku.


CHŁODZENIE I NAWADNIANIE ORGANIZMU
• Branie częstych, chłodnych pryszniców lub kąpieli oraz stosowanie chłodnych okładów na ciało;
• noszenie jasnych, lekkich, luźnych, bawełnianych lub lnianych ubrań oraz nakrycia głowy i okularów przeciwsłonecznych z filtrem UV;
• noszenie wygodnego i przewiewnego obuwia;
• picie dużej ilości wody;
• unikanie spożywania napojów alkoholowych;
• spożywanie chłodnych, lekko solonych potraw oraz owoców i warzyw o wysokiej zawartości potasu (pomidory, pomarańcze, sałaty, ogórki, marchew);
• przechowywanie żywności, szczególnie łatwo psującej się, w warunkach chłodniczych;
• utrzymywanie higieny osobistej.

ulotka opracowana przez GIS na podstawie materiałów WHO

SKUTKI ZDROWOTNE WYNIKAJĄCE Z NADMIERNEGO PROMIENIOWANIA ULTRAFIOLETOWEGO (UV)


SKUTKI ZDROWOTNE WYNIKAJĄCE Z NADMIERNEGO PROMIENIOWANIA ULTRAFIOLETOWEGO (UV)
 
SYTUACJA EPIDEMIOLOGICZNA WYSTĘPOWANIA NOWOTWORÓW SKÓRY

Nowotwory skóry stanowią ok. 10% wszystkich nowotworów złośliwych wykrywanych u ludzi. W skali globalnej w 2000 r. zdiagnozowano ponad 200 tys. przypadków czerniaka.
W Polsce stwierdza się ponad 10 tys. nowych zachorowań rocznie. Częstość zachorowania na czerniaka wzrasta co roku na świecie o ok. 4-5 %.
Na całym świecie z powodu chorób wywołanych przez słońce, każdego roku umiera ok. 60 tys. osób, a najwięcej tych zgonów (48 tys.) spowodowane jest przez czerniaka.
W Polsce liczba zgonów z powodu czerniaka wynosi 1,5 tys. osób rocznie (dane WHO).
Czerniak jest nowotworem złośliwym wywodzącym się z melanocytów - komórek barwnikowych produkujących melaninę. To jeden z najrzadziej występujących nowotworów skóry, ale też najbardziej niebezpieczny. W przedziale wieku 25-35 lat, czerniak jest najczęstszym nowotworem, na który chorują kobiety. Wykryty odpowiednio wcześnie jest w 90% wyleczalny. W Polsce jednak wykrywa się go zbyt późno, co znacznie pogarsza wyniki leczenia. W profilaktyce czerniaka bardzo ważną rolę odgrywa samokontrola zmian. Około 40-50% przypadków czerniaka, powstaje z istniejących lub nowopowstałych zmian barwnikowych na skórze.
W związku z nadmiernym korzystaniem z solariów przez młodzież przed ukończeniem 18 roku życia istnieje konieczność zwiększenia działań informacyjno-edukacyjnych, prowadzących do zmniejszenia występowania niekorzystnych skutków zdrowotnych z tego powodu. Działania edukacyjne powinny być skierowane do młodzieży, ale także do rodziców oraz właścicieli solariów.
Zgodnie z dotychczasowym stanem wiedzy, niewielkie ilości promieniowania UV są korzystne dla zdrowia i odgrywają istotną rolę w wytwarzaniu witaminy D. Jednak nadmierna ekspozycja na promieniowanie UV prowadzi do niekorzystnych konsekwencji zdrowotnych.
Promieniowanie UV jest odpowiedzialne w ponad 80% za starzenie się skóry i powstanie zmarszczek.
 

RODZAJE PROMIENIOWANIA ULTRAFIOLETOWEGO:
Są trzy rodzaje promieniowania UV, z czego promieniowanie UVC jest niemal całkowicie pochłaniane przez warstwą ozonową atmosfery, nie występuje więc w świetle słonecznym docierającym do powierzchni Ziemi.
Naturalnym źródłem promieniowania UV jest głównie promieniowanie UVA stanowiące ok. 95% - promieniowanie o najdłuższej fali i mniejszej energii. Jego natężenie jest stałe przez cały dzień, niezależnie od czynników pogodowych i pory roku. Przenika przez chmury, szyby okienne czy samochodowe, jak również przenika do głębszych warstw skóry, aż do poziomu skóry właściwej. Nie wywołuje jednak rumienia, a efekty jego niekorzystnego działania są zauważalne dopiero po latach, ponieważ dawki promieniowania UVA kumulują się. Ten rodzaj promieniowania przyczynia się również do reakcji fotouczulających i jest główną przyczyną fotostarzenia się skóry.
Trzecim rodzajem promieniowania jest promieniowanie UVB (ok. 5%) - charakteryzujące się krótszą falą i większą energią a tym samym jest znacznie bardziej niebezpieczne dla zdrowia. Najsilniej działa ono w godzinach 10:00-15:00, a w okresie letnim jego natężenie jest zdecydowanie wyższe. Można się przed nim częściowo ochronić, bowiem jest ono filtrowane przez chmury, szyby okienne czy samochodowe. Ten rodzaj promieniowania UV nie wnika głęboko w skórę, działa głównie na poziomie naskórka. Na skutki jego niekorzystnego działania nie trzeba długo czekać. Promieniowanie UVB odpowiedzialne jest za poparzenia skóry i wystąpienie rumienia posłonecznego. Ponadto powoduje zmniejszenie odpowiedzi immunologicznej organizmu, co może predysponować do wystąpienia zmian nowotworowych skóry oraz innych organów (może być jednym z powodów występowania np. zaćmy).

 

ZDROWOTNE KONSEKWENCJE NARAŻANIA NA PROMIENIOWANIE UV:
·       fotostarzenie się skóry - czyli przedwczesne starzenie się skóry spowodowane wieloma procesami zachodzącymi pod wpływem promieniowania  ultrafioletowego
·      nowotwory skóry - nadmierna ekspozycja na promieniowanie UV może prowadzić do przewlekłych zmian skórnych o charakterze nowotworowym jak: czerniak złośliwy, rak podstawnokomórkowy, rak kolczystonabłonkowy
·       przebarwienia skóry - pojawiają się w przypadku nadmiernego przebywania na słońcu lub intensywnego, długotrwałego korzystania z solarium
·       zaskórniki - promieniowanie UV ma wpływ na wzrost ilości pojawiających się zaskórników na skórze
·       nadprodukcja wolnych rodników - czyli reaktywnych form tlenu, które powodują utlenianie, drobne uszkodzenia i degenerację włókiem kolagenowych. Pogarszają stan skóry, przyspieszają jej starzenie
·       immunosupresja - zwiększona ekspozycja na promieniowanie UV prowadzi do osłabienia układu odpornościowego. Udowodniono, ze intensywne opalanie się prowadzi do reaktywacji wirusa opryszczki - Hermes Simplex Virus. Poziom osłabienia odporności organizmu przez promieniowanie UVB zależy od indywidualnych i genetycznych uwarunkowań
·       fotodermatozy - nienowotworowe choroby skóry, wynikające z powstających w organizmie szkodliwych związków, aktywujących się pod wpływem promieni UV
·      choroby oczu - wykazano, że istnieje zależność między zaćmą a nadmierną ilością promieniowania UVB. Dlatego tak ważna jest ochrona oczu za pomocą okularów przeciwsłonecznych, które wyposażone są w specjalne filtry. Na całym świecie rocznie ok. 12-15 ml osób oślepło z powodu zaćmy, z czego 20% może być spowodowane działaniem promieniowania słonecznego
·       rumień i oparzenia słoneczne
·       reakcje fotouczulające.

   

Dzieci i młodzież są szczególnie narażone na szkodliwy wpływ promieniowania UV. Nadmierna ekspozycja młodzieży na słońce, szczególnie sztuczne, może przyczynić się do powstania raka skóry w późniejszym wieku. Mechanizmy dowodzące tej zależności nie są do końca jasne, ale pewne jest, ze skóra jest bardziej podatna na szkodliwe skutki promieniowania UV w okresie rozwojowym. Narażenie na długotrwałą ekspozycję na promieniowanie UV (zarówno naturalne i sztuczne) w okresie dzieciństwa i dojrzewania, znacząco zwiększa ryzyko wystąpienia czemiaka i innych nowotworów skóry w późniejszym wieku, a w/w predyspozycja zwiększa się u osób narażonych na promieniowanie UV przed ukończeniem 18 roku życia.
Z Konwencji o Prawach Dziecka przyjętej przez Organizację Narodów Zjednoczonych wynika, że dzieci i młodzież na wszystkich etapach rozwoju, od poczęcia aż do 18 r.ż., mają prawo do korzystania z najwyższego, możliwego do osiągnięcia poziomu ochrony zdrowia i bezpiecznego środowis
ka.
 

ZALECANE ŚRODKI CHRONIĄCE PRZED NADMIERNYM PROMIENIOWANIEM UV (WG WHO):

·       należy ograniczyć czas przebywania w słońcu szczególnie koło południa, w godz. 10:00-14:00
·       należy robić przerwy w opalaniu się, częściej przebywać w cieniu 
·       należy nosić ubrania ochronne, bawełniane, nie eksponować całego ciała, szczególnie chronić oczy, twarz, szyję
·       należy nosić okulary przeciwsłoneczne z panelami bocznymi, które stanowią 99-100% ochrony przed UVA i UVB dla oczu
·       należy używać kremów ochronnych o szerokim spektrum ochrony przeciwsłonecznej, filtry słoneczne nie powinny być jednak wykorzystywane do wydłużania czasu spędzonego na słońcu
·       należy unikać korzystania ze sztucznego promieniowania UV w solariach. WHO zaleca wprowadzenie zakazu ich stosowania przez młodzież w wieku szkolnym
·       należychronić niemowlęta i dzieci już od najmłodszych lat i uczyć je wraz z wiekiem racjonalnego korzystania ze słońca.

Stopka

Ostatnia aktualizacja: 2016.07.26
Licznik odwiedzin: 255

Rozmiar czcionki

Wersja o wysokim poziomie kontrastu

Przełącz się na widok strony o wysokim kontraście.
Powrót do domyślnej wersji strony zawsze po wybraniu linku "Graficzna wersja strony" znajdującego się w górnej części witryny.